Skip to content

De Verdieping / Activisme / Identiteit / Leefwereld / Sneakers Unboxed

Waarom kunnen sneakers niet genderneutraal zijn?

Titi Finlay is een Londense content creator, sneakerhead en sneakeractivist, ze werkt samen met schoenenmerken om gelijkheid te creëren. Voor De Verdieping probeert ze een antwoord te geven op de vraag waarom sneakers niet genderneutraal kunnen zijn.

Het is 8 uur ‘s ochtends op 30 juli 2021 en ik zit op de Nike SNKRS App klaar om afstand te doen van £120 van mijn zuurverdiende geld. De afgelopen vier jaar ben ik naarstig op zoek geweest naar een paar Air Max BW Persian Violet in mijn maat – tevergeefs – maar vandaag heb ik eindelijk de kans om de heruitgave van 2021 te kopen.

08:00 – Ik krijg de melding.
Oké, ik open de app.
Ik klik op het product.
Zwetende handpalmen, kloppend hart (ach, dat bekende gevoel bij een sneaker drop).
Maar wacht eens even – waarom begint de maatvoering bij de Engelse maat 5.5?
Dat moet een vergissing zijn!
Ik googel verwoed naar de maatvoering om te achterhalen of ze geen kleinere maten in deze kleur uitbrengen.
De moed zinkt me in de schoenen.

Beeld Titi Finlay

Beeld Titi Finlay

En toch is dit een routine waar ik maar al te gewend aan ben geraakt. Als iemand met kleinere voeten (UK4/EU37) loop ik regelmatig belangrijke sneakerdrops mis vanwege de maatvoering. Merken geven doorgaans de voorkeur aan standaardmaten voor mannen (UK5.5 – UK12), waardoor consumenten die aan weerszijden van dat spectrum zitten, zich een bijzaak voelen. En dan hebben we het niet eens alleen over algemene releases – dit gebeurt ook met belangrijke releases waar wij sneakerheads maanden van tevoren voor sparen en enthousiast over raken. Travis Scott en Off-White collabs, New Balance Classics, iconische Air Jordan en Air Max retrosneakers komen uit in standaardherenmaten, terwijl er voor vrouwen (of gewoon voor mensen met kleinere voeten) drie opties overblijven:

  • Koop de Grade School versie – en weet dat de schoen een slankere pasvorm zal hebben, van goedkopere materialen zal zijn gemaakt en belangrijke ontwerpkenmerken zal missen.
  • Wacht tot een pastelkleurige/ruwere versie van dezelfde schoen wordt uitgebracht.
  • De release volledig mislopen.

Een treffend voorbeeld van optie twee was tijdens de begindagen van de heropleving van de Nike Dunk in 2020. Terwijl mannelijke consumenten begeerde retrosneakers uit de oorspronkelijke ‘Be True to your School’-serie kregen voorgeschoteld, werd aan vrouwen de ‘Dunk Disrupt’ aangeboden – een pastelkleurige, ruwere herschapen versie van het silhouet. Hoewel deze nieuwe versie goed werd onthaald door de massa en het grotere winkelende publiek, was het voor vrouwelijke ervaren sneakerheads die schoon genoeg hadden van de hun aangeboden roze en verkleinde versie van de sneakers die zij daadwerkelijk voor ogen hadden, wederom een nieuwe tegenslag. Tot overmaat van ramp toonden sommige mannelijke sneakerfanaten zich teleurgesteld dat ze de versie in pastelkleuren niet konden kopen omdat de maten alleen voor vrouwen waren.

Het is duidelijk dat de smaak van de consument zich in een genderneutrale richting beweegt – dus waarom blijven merknamen ons genderproducten verkopen?

 

Dit bericht op Instagram bekijken

 

Een bericht gedeeld door 💥 t i t i 💥 (@ttfinlay)

Het was dit besef dat mij ertoe bracht de graphic “WE DON’T NEED WOMEN’S EXCLUSIVES. WE NEED INCLUSIVE SIZING” te posten op Instagram die, tot mijn verbazing, meer dan 8.000 keer opnieuw werd gedeeld en daarmee 32.000 accounts wereldwijd bereikte. De collectieve frustratie rond deze kwestie verenigde de sneakergemeenschap, met name vrouwen, en bracht een beweging op gang die werd opgenomen in publicaties in Vogue en Highsnobiety, waarmee sneakermerken werden gedwongen stil te staan en te luisteren. Sindsdien zijn Instagram-accounts als @_womeninsneakers, @sneakersisterhood, @sheakermag en @sneakersbywomen blijven aandringen op meer vertegenwoordiging en meer inclusiviteit, waardoor zichtbare en daadwerkelijke verandering is afgedwongen – vrouwen nemen nu het voortouw in de sneakercultuur.

Maar als je de verhalen en campagnes weghaalt, zitten we nog steeds met hetzelfde probleem: het product zelf is nog steeds niet volledig inclusief.

Twee jaar zijn verstreken sinds ik die eerste graphic deelde, en in die tijd heb ik het geluk gehad gesprekken te voeren met ontwerpers, merchandisers en marketeers van ‘s werelds grootste merken. Ik heb geleerd dat het, als de sneakerindustrie echte genderneutraliteit wil bereiken, neerkomt op drie belangrijke elementen: kleur, maat en marketing.

Schoenontwerper Cesar Idrobo benadrukt dat marketing de grootste belemmering vormt. Het ontwerpen van alle maten die voor iedereen geschikt zijn, is niet de grootste uitdaging – marketing is wat de ontwerpafdelingen van de meeste merken echt hindert. Wat genderneutrale maatvoering betreft: het KAN wel, maar of het ZAL gebeuren is uiteindelijk aan de marketingafdelingen en merchandisers. Idrobo verwijst naar de originele ‘One Size Fits Many’-campagne rond de Nike Air Presto, waarbij het numerieke standaardsysteem werd losgelaten ten gunste van XXS-XL-maten (elke maat omvat twee numerieke maten). De afwijking van de standaardmaten hielp mensen de meest comfortabele pasvorm te kiezen, maar hielp ook het geslacht buiten beschouwing te laten. Hij suggereerde dat maatvoering vaak psychologisch is (de meeste mensen passen in een reeks maten en hebben de neiging een grotere of kleinere maat te nemen, afhankelijk van hoe ze willen dat de sneaker eruitziet). Voor de Presto was het logisch om een nieuwe maatvoering op de markt te brengen, maar hoe zit dat met alle andere sneakers?

Volgens Idrobo is er minder vraag naar kleinere maten en vallen de meeste mensen in de categorie UK5-UK12, wat de standaardmaten voor de meeste schoenen verklaart. Maar als merken weten dat grote gehypete releases snel uitverkocht zullen raken, ongeacht de maat, dan rijst de vraag: waarom zouden ze deze sneakers niet in alle maten uitbrengen? Onafhankelijk schoenontwerper Leon Avery legt uit dat voor het maken van kleinere maten “de mal moet worden geopend”, wat betekent dat metaalwerk voor nieuwe zolen moet worden gemaakt (het reproduceren van leesten is het kostbare gedeelte). Bij een klein merk moet hij rekening houden met het beleggingsrendement als er minder vraag is naar kleine maten, maar voor megamerken zijn de kosten zo onbeduidend dat het belachelijk zou zijn niet aan de vraag van alle klanten te voldoen.

Of dat zou je denken.

De nieuwste Travis Scott Air Jordan 1 Low veroorzaakte veel ophef toen sneakerheads beseften dat de sneaker niet in kleinere maten zou worden uitgebracht, wat voor opschudding zorgde op sociale media en de vraag deed toenemen. Het is geen toeval dat het silhouet van de Air Jordan 1 Low sindsdien erg populair is geworden in kleurstellingen van algemene releases – het is een gebruikelijke tactiek van merken om een hyperelease te gebruiken om zo de vraag naar een silhouet te creëren en vervolgens kort daarna meerdere algemene releases uit te brengen. Maar ergens in die zeer exacte methode zit een slordige vergissing met de maatvoering.

Beeld Titi Finlay

Beeld Titi Finlay

Toegegeven, inclusieve maatvoering is niet zo eenvoudig. Avery noemt de uitdagingen waar hij tegenaan liep bij het ontwerpen van een schoen die de voetwortelbeentjes (rond de veters) niet beperkt en een pasvorm heeft die breed genoeg is om comfort te bieden voor zowel mannelijke als vrouwelijke voeten, terwijl de Creative Director van de Nike Air Max, Dylan Raasch, zegt dat een van hun grootste obstakels bij het ontwerpen het verschil in breedte tussen het mannelijke en vrouwelijke enkelbeen is. Sneakers zijn er tenslotte voor praktisch nut en comfort, en voor merken met meerdere silhouetten op het gebied van lifestyle en performance kan het lastig zijn om voor iedereen de juiste pasvorm te vinden.

Maar grootte is niet alles. Voor vrouwelijke consumenten is de kleurkeuze een van de meest frustrerende onderdelen van het sneakershoppen. In het verleden hebben merken de beruchte ‘pink it and shrink it’-aanpak toegepast op sneakers voor vrouwen, terwijl de traditioneel ‘mannelijke’ kleurstellingen altijd verkrijgbaar zijn voor mannen. Raasch vertelt dat de nieuwe Nike Furiosa (een Women’s Exclusive) in wezen meer vraag heeft gehad van mannelijke consumenten, vooral in de roze en pastelkleuren. Ondertussen stappen vrouwelijke sneakerheads af van Instagrammable pastelkleuren en gaan ze op zoek naar neutrale paren met gedempte kleuren. Gendernormen behoren tot het verleden, en gelukkig beginnen merken daar aandacht aan te besteden – de Nike Dunk Low Valentine’s Day 2022 was roze, frivool, en voor iedereen beschikbaar in alle maten.

In feite is er op dit moment veel briljante innovatie in de sneakerwereld – over het algemeen zijn we op weg naar een duurzamere en meer inclusieve industrie. Yeezy zet grote stappen met veelzijdige kleurstellingen, materialen en silhouetten die verkrijgbaar zijn in alle maten – door sneakers te zien als kunstwerken in plaats van als producten voor een specifieke consument, zijn ze in staat geweest het geslacht volledig te overstijgen. En nu de metaverse snel een (virtuele) realiteit wordt, ontwerpen merken als Nike, RTFKT en Flowers for Society NFT’s en ‘Cryptokicks’ die fysiek helemaal niemand hoeven te passen.

Als vrouwelijke sneakerhead denk ik dat mijn dagen om me buitengesloten te voelen geteld zijn. Consumenten laten van zich horen, en geleidelijk zetten merken verandering in werking. Dus om mijn eigen vraag waarom sneakers niet genderneutraal kunnen zijn te beantwoorden: de waarheid is dat ze dat wel kunnen – en ik hoop dat ik dat in de nabije toekomst mag meemaken.

Gerelateerde verdieping items

Dit artikel van Maarten van Gestel verscheen eerder in Trouw onder de titel ‘Deze drie steenrijke broers sponsoren klimaatonderzoek, en zij zijn niet de enigen’ op 23 juli 2023. Maarten is ook te gast in de podcast Design voor de planeet, waarin hij meer toelichting geeft op het artikel.
Van eurodance tot techno en van illegale raves tot het Rotterdam Terror Corps die het orgel van de Laurenskerk bespeeld. Een selectie aan documentaires om te kijken.
Iemand op sneakers sneakers of gympen is een herkenbaar tafereel, maar toch bijzonder. Want nog geen halve eeuw geleden was het ondenkbaar om met dergelijke sportschoenen ‘zomaar’ op straat te lopen.
Wekelijks hebben meer dan één miljoen Nederlanders deze bijna meditatieve ervaring. Jong, oud, rijk, arm, man, vrouw, non-binair, zwart of wit, allemaal komen ze in het weekend samen om tegen die bal te trappen.
Curvy billen en heupen, een wespentaille of een fitboyfiguur; door de eeuwen heen is het ideaalbeeld van ons lichaam vaak veranderd. Door middel van onderkleding proberen we zo dicht mogelijk bij dat ideaalbeeld te komen.
Nancy Bocken is hoogleraar Sustainable Business aan de Universiteit Maastricht. Voor De Verdieping duidt ze de impact van de mode-industrie op het milieu én deelt ze tips hoe zowel de overheid, sneakermarken en sneakerliefhebbers duurzamere keuzes kunnen maken.
De zool van een sneaker kan iedereen aanwijzen, maar wat is een upper? Waar zit de snor? En wat hebben het oogje en de veterstift gemeen? Ontdek het in deze sneakeranatomie.
Sneakercultuur is overal dankzij de invloed van jongeren uit achterstandswijken in grote steden. Zij hadden de hand in het verheffen van de sneaker van pure sportschoen tot felbegeerd stijlicoon.
De meeste sportschoenen die we als baan­brekend be­schou­wen, zijn ontwerpen voor de optimalisatie van sport­prestaties. Uitgangs­punten voor ontwerpers zijn eigen­schap­pen als grip, pasvorm, stabiliteit, demping en energy-return.
Met dank aan de invloed van jongeren uit achterstandswijken in grote steden is de sneakercultuur is overal. Zij hadden de hand in het verheffen van de sneaker van pure sportschoen tot felbegeerd stijlicoon.
Maar weinig voorwerpen zijn zo universeel en veelzijdig als de sneaker. Daarmee is het het onbetwiste culturele symbool van onze tijd, die een brug slaat tussen cultuur, ontwerp, mode, muziek en technologie.
In de traditie van goth worden beelden, symbolen en stijlen naar hartenlust gemengd – het resultaat is een gedragen sfeer, die de fantasie prikkelt en de duisternis creëert. Goth is geen stijl in de traditionele zin, maar een gevoel.
In goth wordt het verleden gezien als een fotonegatief van de moderne tijd - in goede óf in kwade zin. Vaak zijn het daarbij juist de gebreken van technologie – de krassen op de film, de verkleuring van de foto – die een gothic gevoel aan het beeld geven.
Bij bezoek aan de tentoonstelling krijg je de catalogus mee. Hierin vind je zowel de bij­schriften van alle werken die op zaal te zien zijn, als inhoudelijke teksten ter toelichting van be­lang­rijke makers en thema's. De digitale versie is hier te bekijken.
Posthuman; als je ogen eenmaal geopend zijn zie je het overal. Maar wat is het eigenlijk? In deze terugkerende reeks legt conservator Fredric Baas het uit. In de eerste column focust Baas zich op het veranderende menselijke lichaam, iets wat Oostenrijkse ontwerpers in de jaren zestig al...
Parallel aan de tentoonstelling presenteert architekturtheorie.eu een selectie van films over en door de protagonisten van de ten­toon­stelling, oor­spron­kelijk gemaakt voor en uit­ge­zon­den door het ORF. De films zijn vaak net zo radicaal als de mensen, ideeën en het...
Design zou vóór en mét iedereen moeten zijn, is de gedachte van de tentoonstelling ‘Victor Papanek: The Politics of Design’. De tentoonstelling vormde voor masterstudenten van het Critical Inquiry Lab van de Design Academy Eindhoven de aanleiding om een dialoog aan te gaan met het werk van...
De oliecrisis en de milieuproblematiek leiden internationaal tot een herbezinning op de technologische fascinaties van de avant-gardes van de jaren zestig. Vooral Haus-Rucker-Co reflecteert met grote in­stal­la­ties op de consequenties van milieuvervuiling.
De prototypen van Walter Pichler zijn perfect uitgevoerde en functionerende meubels en ge­bruiks­voorwerpen. Door bepaalde effecten van het gebruik van dagelijkse objecten te benadrukken, laten deze prototypen de kille en ver­vreemdende werking ervan zien.
In de jaren zestig en zeventig veranderen nieu­we media als radio, telefoon en tv de relatie tussen mens en omgeving. De impact op de menselijke ervaring van de omgeving, maakt waarneming een belangrijk thema voor veel kunstenaars en ontwerpers in deze periode.
Het besef dat de cybernetica het functioneren van design, architectuur en stedenbouw ingrijpend zou gaan beïnvloeden, was in Oostenrijk al vroeg aanwezig. Over de consequenties daarvan wordt in tal van projecten gespeculeerd.
Met zijn manifest Alles ist Architektur rekent Hans Hollein af met de traditionele definitie van architectuur: "Onze inspanningen zijn ge­richt op het milieu als geheel en op alle media die dat bepalen. Zowel de televisie, het kunst­matige klimaat, de transporten, de kleding, de telefoon...
'Schöner Wohnen, of de vernietiging van de bewoonbare doodskist' is een film die ar­chi­tec­tuur­collectief Salz der Erde in 1971 maakte, en waarin het ideaal van het gelijknamige smaak­vol-burgerlijke woon­tijd­schrift genadeloos onderuit wordt gehaald.
De optredens van de Aktionisten zorgden steeds vaker voor schandalen. Dit culmineerde in 1968 in de happening Kunst und Revolution die in het kader van studenten­protesten georga­ni­seerd werd door de kunstenaar Peter Weibel en plaatsvond in een prominente collegezaal van de Weense...
De behoefte aan radicale verandering mani­fes­teerde zich in het naoorlogse Oosten­rijk in een serie megalomane stads­ont­werpen. Deze pro­jecten delen een obsessie met technologie en infrastructuur en een drang om compleet nieuwe manieren van samenleven te creëren.
Het Aktionisme is de geheel eigen, Oosten­rijkse variant van de performancekunst. Door middel van choreografieën met naakte licha­men, verf en bloed in combinatie met luide muziek brachten zij de deelnemers en het publiek in een roes.
De Oosterscheldekering in 1986 was de afronding van het Deltaplan, en betekende het einde van een tijdperk van het maakbare Nederlandse landschap. In deze periode werd het landschap ook steeds meer voor recrea­tieve doeleinden gebruikt - met de experience parken van Center Parcs als resultaat.
Fredric Baas, conservator van de tentoonstelling BodyDrift – Anatomies of the Future, deed twee jaar onderzoek naar het onderwerp posthuman. In deze serie artikelen neemt hij je mee in zijn onderzoek. Dit is deel 2: ‘What do posthumans wear?’
Het thema posthuman gaat lang niet alleen over design. Ook van bepaalde muziek gaat je cyborghart harder kloppen. Welke platen horen volgens jou in deze posthuman platenkast?
Ons lijf wordt, bewust en onbewust, geanalyseerd en gedigitaliseerd waarbij het onderscheid tussen de private en publieke sfeer steeds meer vervaagt. Ontdek 'The Biometric Body' in de tentoonstelling BodyDrift - Anatomies of the Future.