Natuur

Al in 1804 betoogde de Britse luchtvaartpionier George Cayley dat de vorm van boten afgeleid zou moeten worden van “een betere ontwerper dan de mens”. En daarmee bedoelde hij God. De gestroomlijnde vorm werd voorgesteld als de perfecte, natuurlijke vorm. In de jaren 30 verwezen Amerikaanse ontwerpers naar de zalm en de afgeronde kiezelsteen als bewijs dat hun vloeiende vormen het natuurlijkst waren: ze zouden immers het resultaat zijn van een lange evolutie.

Vorm, huid en beweging

Maar in hun zoektocht naar perfectie gaan ontwerpers er soms vanuit dat de natuur een groots plan heeft, dat er in werkelijkheid niet is. Dieren die snel kunnen rennen, vliegen of zwemmen zijn elk op hun eigen manier “gestroomlijnd”. Hun vorm, hun huid, en hun beweging spelen allemaal een rol. Zo is de huid van haaien niet glad, maar bedekt met piepkleine tandjes waarlangs het water gemakkelijker stroomt. Sommige roofvogels passen hun vorm tijdens duikvluchten heel precies aan om hun prooi snel te kunnen pakken.

Biomimetica

Zelfs als “goddelijke perfectie” niet bestaat, kan leren van de natuur dus toch heel nuttig zijn om aerodynamische ontwerpen te maken. Ontwerpers bestuderen dan vaak de functies van bepaalde eigenschappen die door evolutie zijn ontstaan. In de wetenschap staat het nabootsen van de natuur bekend als biomimetica. Zo kunnen zwempakken gebaseerd worden op de huid van haaien.

Chronofotografie

Om van de natuur te kunnen leren, moet je die eerst heel precies bekijken. In de negentiende eeuw maakte de fotocamera het voor het eerst mogelijk om de beweging van dieren en mensen per milliseconde te bestuderen. Belangrijke pioniers in deze zogenaamde chronofotografie waren de Engelse fotograaf Eadweard Muybridge en de Franse fysioloog Étienne Jules-Marey.