Op welke manier dragen digitale technologieën bij aan het oppoetsen en promoten van het klassieke beeld van de huisvrouw? Lees in dit artikel alles over de opkomst en betekenis van de #TradWife-trend.
Els de Baan is modejournalist. Ze gaf ruim 33 jaar les aan studenten van Willem de Kooning Academy in Rotterdam. Voor De Verdieping schreef ze onderstaand artikel.
‘Juwelen zijn in wezen niets minder dan draagbaar geld; desondanks kunnen ze wel meer zijn dan draagbaar geld’. Deze uitspraak van sieradenkenner Marianne Unger past uitstekend bij de ring. Want juist dit specifieke sieraad heeft voor veel mensen een symbolische betekenis. Voor hen is de ring veel meer dan ‘draagbaar geld’.
Trouwring
Een ring is een sieraad in de vorm van een cirkel en heeft hierdoor geen begin of einde. Het symboliseert oneindigheid, verbondenheid en eeuwige trouw. Het is dus een perfect sieraad om de eeuwige trouw tussen twee geliefden te bezegelen. Een trouwring is vaak glad en naadloos om deze ‘cirkel van verbondenheid’ extra te benadrukken. De traditie om trouwringen uit te wisselen en te dragen stamt uit de Romeinse tijd. In de Middeleeuwen verandert deze gewoonte: in deze periode dragen alleen vrouwen een trouwring. Pas aan het einde van de negentiende eeuw doen mannen weer een trouwring om.
Trouwringen worden specifiek om de vierde vinger van de linkerhand gedragen. Dat heeft alles met romantiek te maken. In de Oudheid dacht men dat de ader van de liefde – De Vena Amoris – door deze vinger stroomde en rechtstreeks verbonden was met het hart. De vierde vinger heet dan ook niet voor niets de ringvinger.
Toch hield dit romantische idee niet altijd stand. De trouwring werd door de eeuwen heen ook aan de rechterhand gedragen en er waren zelfs mensen die hun trouwring om hun duim of middelvinger droegen. Tegenwoordig maakt het niets uit aan welke hand je een trouwring draagt. Tenzij je gelovig bent. Daar waar de katholieken hun trouwring steevast om de vierde vinger van de linkerhand dragen, dragen de protestanten het aan hun rechterhand.
Symbolen, spreekwoorden en gezegden
Trouwringen zijn vaak gemaakt van goud. Dat blijft smetteloos en is hierdoor geschikt om ‘reinheid’ te symboliseren. Daarnaast staat goud in veel culturen voor schoonheid, macht, aanzien, de kracht van de zon en de vernieuwing van het leven. In de Nederlandse cultuur ontbreken veel van deze symbolische betekenissen.
Toch kennen we in de Nederlandse taal wel spreekwoorden en gezegden waarin de woorden ‘goud’ en ‘ring’ voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan het spreekwoord ‘al draagt een aap een gouden ring, het is en blijft een lelijk ding’. Het betekent dat iemand door het dragen van mooie kleding en sieraden zelf niet mooier wordt. Een ander spreekwoord is ‘eruitzien om door een ringetje te halen’. Als we dat zeggen, vinden we dat iemand er keurig uitziet. Het gezegde ‘dat is een huwelijk met een smalle trouwring’ is weer van een hele andere orde. Want als dit over een huwelijk gezegd wordt, heeft een man een relatie met meer dan één vrouw.
Sieraden dragen volgens de regels
Het beroemde boek ‘Hoe hoort het eigenlijk’ van Amy Groskamp-ten Have uit 1939 staat vol etiquetteregels. Het is een boek waarin gedragsregels precies zijn vastgelegd. Er staat van alles in: van tafelmanieren tot kledingvoorschriften. Groskamp beschrijft zelfs welke sieraden een vrouw bij bepaalde gelegenheden moet dragen. In die tijd is het ondenkbaar dat een vrouw zomaar wat willekeurige sieraden omdoet. Doet ze dat wel? Dan wordt ze gezien als een vrouw met een slechte smaak.
Zo vindt Groskamp het ongepast dat een vrouw zich voor het middageten overdreven opdoft. Zij mag tot die tijd niet meerdere ringen aan één hand dragen. Maar ook na lunchtijd is het oppassen geblazen. Ondanks dat een vrouw zich dan wel mag opdoffen, moet ze nog steeds bepaalde etiquetteregels volgen. Het is bijvoorbeeld niet de bedoeling dat zij moderne sieraden combineert met antieke sieraden. Dat geldt ook voor het combineren van échte en neppe juwelen: of je draagt échte juwelen of je draagt neppe juwelen. Maar je draagt ze niet door elkaar.
Tegenwoordig klinken deze etiquetteregels voor veel mensen ‘lachwekkend’ in de oren. Maar lang niet voor iedereen. Ook nu nog zijn er veel schrijvers die hun lezers adviseren over ‘gepaste kleding en sieraden voor het juiste moment’.
Nepsieraden
Modevormgevers Coco Chanel en Elsa Schiaparelli trokken zich van dergelijke etiquetteregels niets aan. In de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw gold voor hen het motto: ‘hoe meer hoe beter’. In die tijd ontwierpen zij veel ‘nepsieraden’ en vervingen ze goud, zilver, edelstenen en parels voor andere materialen zoals kunststof, gekleurd glas of bergkristal.
Deze nepsieraden werden ‘costume jewelry’ of ‘fashion jewelry’ genoemd. Omdat ze van goedkopere materialen werden gemaakt, kon een grotere groep mensen dergelijke juwelen aanschaffen. Ook vandaag de dag zijn ‘nepsieraden’ nog altijd enorm populair en spelen merken en bedrijven op deze behoefte in. Een wereldleider in dit segment is het Oostenrijkse bedrijf Swarovski dat edelstenen en diamanten imiteert.
Nieuwe wegen
Ondanks de populariteit van ‘nepsieraden’ blijft de vraag naar échte gouden en zilveren sieraden onverminderd groot. In 1951 vindt er een belangrijke ontwikkeling plaats: er komen zogenaamde ‘cocktailringen’ met verwisselbare kleurstenen op de markt. Hierdoor kan de drager van de ring de kleur van de steen afstemmen op de outfit. Bij een cocktailparty – een ingetogen feestje waarbij cocktails worden geschonken – hoort nette kleding. Zo’n ring, gemaakt van geel- of roodgoud en bezet met kleurrijke halfedelstenen naar keuze, past perfect bij deze gelegenheid.
In de jaren zestig wordt deze ring populair bij een nieuwe, grote doelgroep: ‘de teenagers’. De kinderen die geboren zijn na de Tweede Wereldoorlog – de babyboomers – bereiken in de late jaren vijftig en zestig de tienerleeftijd. Twee miljoen Nederlanders zijn dan tussen de vijftien en vijfentwintig jaar oud. Meer dan de helft van deze groep jongeren verdient zijn eigen geld en wil geen traditionele sieraden dragen.
Slimme fabrikanten spelen handig op deze behoefte in. Ze passen de cocktailring aan zodat deze perfect aansluit bij de wensen van ‘de teenagers’. Ze noemen deze nieuwe variant ‘de teenagerring’. Het is een zilveren gladde ring met een vierkant, rechthoekig of rond plat plaatje. Dit plaatje is versierd met een simpel lijnpatroontje of een knoedeltje bolletjes.
Meer dan ‘draagbaar geld’
Vanaf de ‘teenagerring’ verandert de visie van sommige ontwerpers rigoureus. Voor hen wordt het ontwerpconcept belangrijker dan het verwerken van goud, zilver en edelstenen. Zij willen een andere betekenis aan sieraden te geven. Dat doen zij door bijvoorbeeld te werken met goedkope materialen zoals rubber, plastic, aluminium. In sommige gevallen gebruiken ontwerpers zelfs hele bijzondere materialen, zoals tuinslangen of dobbelstenen.
In de loop van de geschiedenis is er een hoop veranderd: de betekenis, de etiquetteregels, de ontwerpen en de materialen. Maar één ding blijft altijd hetzelfde. Of het nu gaat om een trouwring, pronkring, modering of een kunstring; ze zijn veel meer dan ‘draagbaar geld’. Ze vertellen een verhaal!
Gerelateerde verdieping items
Dit zijn de zeven designklassiekers van dance volgens journalist Jeroen Junte.
Van eurodance tot techno en van illegale raves tot het Rotterdam Terror Corps die het orgel van de Laurenskerk bespeeld. Een selectie aan documentaires om te kijken.
Ooit was een pil een pil. Nu komt xtc in allerlei kleuren en logo’s voor, van Netflix tot Super Mario. Wat is het effect daarvan?
Een leven als huismoeder die gehoorzaamt aan haar man, de kostwinner: dat is de droom die tradwives etaleren op sociale media. Waar komt deze beweging van traditionele vrouwen vandaan, en waar wil ze naartoe?
Hoe kwam de fiets eigenlijk tot ontwikkeling? Wat gebeurde er op dat gebied rond 1900 in Nederland? En wat was de rol van het Groninger merk Fongers?
Christina Cogdell schreef speciaal voor De Verdieping een essay over eugenetica als sociale stroomlijning.
Een verzameling stromingsvisualisaties van vier sporten waarin vloeistofmechanica van cruciaal belang is: wielrennen, schaatsen, skeleton en zwemmen.
Voor Modemuze schreef conservator Anne-Karlijn van Kesteren een artikel over digitale mode. Je leest het artikel hier.
‘Als je haar maar goed zit’ zong de Nederlandse band Vulcano in 1983. Een geschiedenis van het kapsel.
Iemand op sneakers sneakers of gympen is een herkenbaar tafereel, maar toch bijzonder. Want nog geen halve eeuw geleden was het ondenkbaar om met dergelijke sportschoenen ‘zomaar’ op straat te lopen.
Deze bestekdelen liggen tegenwoordig netjes aan weerszijden van ons bord. Maar een paar eeuwen geleden was op tafel geen vork te bekennen. Bodemvondsten geven inzicht in die ontwikkeling.
Hoe heeft de helm zich ontwikkeld? En welke eisen stelt Defensie aan de moderne legerhelm?
Het locatiesymbool is een waar cultureel fenomeen, maar is sinds de opkomst van sociale media ook onderdeel van wie we (willen) zijn als persoon. Daarom zijn we vaak blind voor de gevaren die erin schuilen.
Sekspeeltjes zijn mateloos populair. Toch was het gebruik ervan niet altijd zo vanzelfsprekend.
Wekelijks hebben meer dan één miljoen Nederlanders deze bijna meditatieve ervaring. Jong, oud, rijk, arm, man, vrouw, non-binair, zwart of wit, allemaal komen ze in het weekend samen om tegen die bal te trappen.
Lang geleden schoor men zich al met vuurstenen, schelpen, haaientanden en stukjes ijzer. Maar hoe ziet de geschiedenis van het scheerapparaat eruit? En wat heeft het voor de mens betekend?
De tijd en het modebeeld bepalen de schoonheidsidealen: het ene moment is een brede taille in de mode en het volgende moment willen we allemaal een smalle taille. Soms helpt ondergoed je om de gewenste idealen vorm te geven.
Via reclames bereiken ons vandaag de dag vooral westerse en binaire ideeën over gender en scheren.
Tegenwoordig worden sportschoenen ontworpen om je steeds betere prestaties te laten leveren.
Van nature worden je hersenen goed beschermd door je schedel. Onze hersenpan is echter niet bestand tegen een harde inslag tijdens een ongeluk of door kogels.
Vaker dan we ons misschien bewust zijn, gaat ontwerp de grens van ons lichaam over.
Voor sommige mensen is de fiets een simpel vervoersmiddel. Maar voor anderen is de fiets een manier van leven. “De fiets, de fiets en verder niets”, zei een van de bekendste Nederlandse berijders van een fiets, Joop Zoetemelk, al.
Je draagt een ring direct op je huid, maar deze is tegelijkertijd voor iedereen zichtbaar. Verbondenheid met een ander, een persoon of een groep kun je daardoor goed tonen met een ring.
Dat je eet met mes, vork en lepel is voor veel mensen normaal.
De regels bepalen niet alleen het spel, ze bepalen ook hoe je je als speler met de bal kunt bewegen over het veld.
Curvy billen en heupen, een wespentaille of een fitboyfiguur; door de eeuwen heen is het ideaalbeeld van ons lichaam vaak veranderd. Door middel van onderkleding proberen we zo dicht mogelijk bij dat ideaalbeeld te komen.
Een van de meest persoonlijke ontwerpen bevindt zich op je eigen hoofd.
Heera Shin onderzocht ze de ontwikkeling van de metaverse en avatars en vraagt zich af: hoe gaan we om met dit groeiende aantal avatars, onze digitale identiteiten?
Nancy Bocken is hoogleraar Sustainable Business aan de Universiteit Maastricht. Voor De Verdieping duidt ze de impact van de mode-industrie op het milieu én deelt ze tips hoe zowel de overheid, sneakermarken en sneakerliefhebbers duurzamere keuzes kunnen maken.
Een reflectie op de workshop PORTAL 012 van Elisa van Joolen, door schrijfster Emma van Meyeren en fotograaf Nikola Lamburov.
Nike, Adidas en Puma, maar ook nieuwe merken richten zich erop: NFT sneakers oftewel virtuele sneakers.
Titi Finlay is een Londense content creator, sneakerhead en sneakeractivist. Voor De Verdieping probeert ze een antwoord te geven op de vraag waarom sneakers niet genderneutraal kunnen zijn.
Sommige werden verboden, terwijl andere hele sterke gevoelens oproepen, en dan zijn er ook nog rechtszaken tussen makers en merken.
Sneakercultuur is inmiddels een wereldwijd fenomeen, maar ontstond lokaal, nog voor de opkomst van het internet. In de serie Sole Origins word je meegenomen naar steden die hier grote impact op hebben gehad.
In onze sneaker dictionary vind je een overzicht van de belangrijkste, meest gebruikte en soms ook gewoon leukste woorden.
Nog steeds blijft de sneaker onverminderd populair, zeker onder jongeren. Wereldwijd blijven subculturen specifieke modellen aan hun dagelijkse ‘uniform’ toevoegen.
In de jaren 90 kreeg de sneaker voet aan wal in Nederland dankzij gabbers en bubbling, maar ook in Londen ontstond een unieke manier om de sneaker te stylen.
In de jaren 80 ontstonden de eerste samenwerkingen. Dit bleef echter niet beperkt tot rolmodellen, ook de eerste collab met een winkel ontstond in deze tijd.
Sneakercultuur is overal dankzij de invloed van jongeren uit achterstandswijken in grote steden. Zij hadden de hand in het verheffen van de sneaker van pure sportschoen tot felbegeerd stijlicoon.
In de jaren 90 wagen grote sportmerken zich buiten hun comfort zone, en gaan exclusieve samenwerkingen aan met kleine retailers en progressieve modeontwerpers.
Met dank aan de invloed van jongeren uit achterstandswijken in grote steden is de sneakercultuur is overal. Zij hadden de hand in het verheffen van de sneaker van pure sportschoen tot felbegeerd stijlicoon.
Maar weinig voorwerpen zijn zo universeel en veelzijdig als de sneaker. Daarmee is het het onbetwiste culturele symbool van onze tijd, die een brug slaat tussen cultuur, ontwerp, mode, muziek en technologie.
Afgerukte ledematen, ontbindende lijken en afstotelijke monsters. Net als in het posthumanisme staat in gothic het lichaam centraal. Toevallig? Volgens curator Tomas van den Heuvel niet.
Goth-muziek bestaat alweer zo'n veertig jaar, maar voor buitenstaanders blijft het moeilijk grip te krijgen op het onsterfelijke genre. Daarom een klaarstoomcursus door goth-kenner Marloes Bontje.
Ben je klaar voor de ultieme Netflix goth-binge? Met deze kijktips kom je de winter wel door!
Goth jaagt het gevoel van authenticiteit met overgave na, en schrikt er niet voor terug om dit gevoel op een kunstmatige manier op te roepen.
In de traditie van goth worden beelden, symbolen en stijlen naar hartenlust gemengd – het resultaat is een gedragen sfeer, die de fantasie prikkelt en de duisternis creëert. Goth is geen stijl in de traditionele zin, maar een gevoel.
De stad is in de goth traditie van de vroege twintigste eeuw een dreigende, onpersoonlijke, alles opslokkende metropool.
De subcultuur goth experimenteert als geen ander met gender, seksualiteit en stijl, en vindt zo steeds nieuwe betekenissen voor oude stereotypen.
Goth is een slagveld voor de grote kwesties van identiteit, individu en gemeenschap. Nu, én al in de negentiende eeuw.
In goth wordt het verleden gezien als een fotonegatief van de moderne tijd - in goede óf in kwade zin. Vaak zijn het daarbij juist de gebreken van technologie – de krassen op de film, de verkleuring van de foto – die een gothic gevoel aan het beeld geven.
De overdonderende natuur speelt in de traditie van goth een grote rol: als decor voor ongrijpbare mysteriën of onuitsprekelijke geheimen, maar soms ook als hoofdrolspeler.
In de Engelse literatuur ontstaat in de loop van de achttiende eeuw een verlangen naar de duistere middeleeuwen, een fascinatie met het bovennatuurlijke, met dood, verderf en het hellevuur. Het resultaat: de beroemde gothic novel.
In wat ook wel ‘the Inflatable Era’ wordt genoemd, werd opblaasbare architectuur vervaardigd als voorwaarde voor een nieuwe, nomadische levenswijze. De ruimtevaart diende als inspiratiebron voor deze capsules. Zijn deze hightech hide-outs echter posthuman, of juist niet?
Bij bezoek aan de tentoonstelling krijg je de catalogus mee. Hierin vind je zowel de bijschriften van alle werken die op zaal te zien zijn, als inhoudelijke teksten ter toelichting van belangrijke makers en thema's. De digitale versie is hier te bekijken.
Posthuman; als je ogen eenmaal geopend zijn zie je het overal. Maar wat is het eigenlijk? In deze terugkerende reeks legt conservator Fredric Baas het uit. In de eerste column focust Baas zich op het veranderende menselijke lichaam, iets wat Oostenrijkse ontwerpers in de jaren zestig al...
Parallel aan de tentoonstelling presenteert architekturtheorie.eu een selectie van films over en door de protagonisten van de tentoonstelling, oorspronkelijk gemaakt voor en uitgezonden door het ORF. De films zijn vaak net zo radicaal als de mensen, ideeën en het...
Na de tentoonstelling BodyDrift — Anatomies of the Future duikt Design Museum Den Bosch verder het thema ‘posthuman’ in. Onderzoeksassistent Marthe Oosting denkt dat we de posthuman hard nodig gaan hebben in de toekomst. Niet om onoverwinnelijke cyborgs te worden, maar...
Papanek inspireerde vele generaties ontwerpers. Het derde deel van de tentoonstelling ‘Victor Papanek: The Politics of Design’ toont hun werk rond het thema 'minderheden'. Hier vind je de tentoonstellingstekst.
Fredric Baas, conservator van de tentoonstelling BodyDrift – Anatomies of the Future, deed twee jaar onderzoek naar het onderwerp posthuman. In deze serie artikelen neemt hij je mee in zijn onderzoek. Dit is deel 2: ‘What do posthumans wear?’
Het thema posthuman gaat lang niet alleen over design. Ook van bepaalde muziek gaat je cyborghart harder kloppen. Welke platen horen volgens jou in deze posthuman platenkast?
Ons lijf wordt, bewust en onbewust, geanalyseerd en gedigitaliseerd waarbij het onderscheid tussen de private en publieke sfeer steeds meer vervaagt. Ontdek 'The Biometric Body' in de tentoonstelling BodyDrift - Anatomies of the Future.
De werken in het deel 'Better Bodies' van de tentoonstelling BodyDrift - Anatomies of the Future delen een fundamenteel vertrouwen in het menselijk lichaam. Het lijf wordt hier uitgebreid, verfraaid, verdedigd en bewapend; het is klaar voor de toekomst.
Fredric Baas, conservator van de tentoonstelling BodyDrift - Anatomies of the Future, deed twee jaar onderzoek naar het onderwerp posthuman. In deze serie artikelen neemt hij je mee in zijn onderzoek.