Skip to content

In dit artikel vind je de geschiedenis van digitale mode uit de tentoonstelling Screenwear – Exploring Digital Fashion.

1982 – Tron

In de sciencefictionfilm Tron van regisseur Steven Lisberger hackt een computerwetenschapper de computer van zijn ex-werkgever en wordt meegezogen in de virtuele wereld van een videogame waarin hij moet vechten als een gladiator.

TRON | Original Trailer | Disney+

1986 – Habitat

Habitat is een online multiplayer rollenspel en ontwikkeld door LucasArts. Het is de eerste poging tot een grootschalige virtuele gemeenschap en de eerste keer dat het woord avatar wordt gebruikt voor spelkarakters.

Habitat

1992 – Snow Crash

Snow Crash is een sciencefictionroman van de Amerikaanse schrijver Neal Stephenson, waarin voor de eerste keer gesproken wordt over een metaverse. In de roman gebruiken mensen digitale avatars van zichzelf om een onlinewereld te verkennen.

Snow Crash

1995 – Clueless

In de film Clueless van Amy Heckerling klikt het hoofdpersonage Cher Horowitz door haar kledingkast met behulp van een computer om haar outfits te mixen en matchen. Een eerste vorm van digital tailoring. De computer vertelt haar of de gekozen kleding een geschikte combinatie is of niet.

Cher’s closet from ‘Clueless’

1999 – The Matrix

The Matrix is een sciencefictionfilm geregisseerd door Lana en Lilly Wachowski, waarin de mensheid onbewust gevangen zit in een gesimuleerde realiteit, de Matrix, terwijl intelligente machines hun lichaam als energiebron gebruiken.

The Matrix (1999) Official Trailer #1 – Sci-Fi Action Movie

 

2000 – The Sims

The Sims is een strategisch levenssimulatiespel dat is bedacht door Will Wright, ontwikkeld door Maxis en uitgebracht door Electronic Arts. In dit computerspel kan de speler het leven van virtuele mensen bouwen en besturen.

The Sims

2003 – Second Life

Second Life is ontwikkeld door Linden Lab en is een virtuele wereld waar mensen als avatar rondlopen en bijvoorbeeld een huis bouwen, socializen of shoppen. Het is in Second Life voor het eerst mogelijk om virtuele objecten en materialen, die buiten het spel zijn gemaakt, te importeren en te gebruiken.

Second Life Trailer

2006 – Roblox

Roblox is ontwikkeld door David Baszucki en Erik Cassel en is een door gebruikers gegenereerd online social multiplayer gaming-platform. Roblox-gebruikers creëren hun eigen virtuele werelden en ontwerpen hun eigen avatars en games binnen het platform. Anno 2022 is Roblox de marktleider als het gaat om online gaming.

Roblox

2008 – Bitcoin

De bitcoin is een cryptovaluta en een mondiaal betaalmiddel. Het is de eerste gedecentraliseerde digitale munt die zonder centrale bank of centrale beheerder werkt. De munt werd in 2008 bedacht door ene Satoshi Nakamoto (identiteit onbekend). De eerste echte bitcoin-transactie vond een jaar later plaats.

2009 – Lu Do Magalu

Lu Do Magalu is de eerste virtuele influencer. Ze verscheen op YouTube in augustus 2009 om iBlogTV te promoten namens Magazine Luiza (“Magalu”). Inmiddels heeft ze 6 miljoen volgers op haar Instagram account. Lu gebruikt haar sociale-media-accounts om unboxing-video’s, productrecensies en softwaretips te tonen namens het bedrijf, een van de grootste Braziliaanse retailbedrijven.

Lu Do Magalu

2013 – Ethereum

Ethereum is een opensourceplatform en miningnetwerk voor diverse cryptovaluta waaronder de eigen cryptovaluta ether. Dit decentrale netwerk is gebaseerd op het blockchain-concept. Het is in 2013 bedacht door programmeur Vitalik Buterin. In 2014 begon het ontwikkelingswerk en werd er crowdfunding gestart, het netwerk ging live op 30 juli 2015.

2014 –Non-fungible token

Op 3 mei 2014 creëerde de digitale kunstenaar Kevin McCoy de eerste NFT, een digitale afbeelding van een korrelige achthoek die hypnotiserend van kleur verandert. In 2021 werd de NFT voor bijna anderhalf miljoen dollar verkocht.

Kevin McCoy, Quantum, 2014

2015 – Snapchat Lenses

Snapchat is een messaging-app ontwikkeld door Snap Inc. en gelanceerd in 2011. In 2015 presenteerde Snapchat het gebruik van ‘Lenses’, ook wel bekend als filters. Dit zijn animaties die je op je selfies in de app kunt zetten. De eerste lancering bevatte 7 verschillende selfiefilters.

2015 – Decentraland

Decentraland is een door gebruikers beheerde virtuele wereld waar je percelen grond kunt kopen om je eigen wereld te bouwen. Het is bedacht door Ari Meilich en Esteban Ordano en is sinds 2015 in ontwikkeling. De eerste lancering vond plaats in 2017, in 2020 werd het spel toegankelijk voor het grote publiek.

Decentraland

Januari 2016 – Louis Vuitton X Final Fantasy

Louis Vuitton zette het videogamepersonage Lightning van Final Fantasy in voor de lente-campagne van 2016. Het thema van de lentecampagne was de versmelting van realiteit en fantasie, wat resulteerde in een sci-fi, futuristische look met Lightning met de felbegeerde patchwork Go-14-tas op haar arm.

Lightning by Tetsuya Nomura & VM of Square Enix / Louis Vuitton

Maart 2016 – Zeitguised Void Season

Het Duitse designstudio presenteert Void Season, een eerste hyperrealistische weergave van digitaal textiel. De collectie vormt een inspiratiebron voor veel digitale modemakers.

Zeitguised, Void Season, 2016

April 2016 – Lil Miquela

Miquela Sousa, beter bekend als Lil Miquela, is een 19-jarig Braziliaans-Amerikaanse virtuele muzikant en influencer met meer dan een miljoen Instagram-volgers. Ze werd gecreëerd door Trevor McFedries en Sara DeCou en verscheen voor het eerst op Instagram op 23 april 2016. Ze heeft inmiddels accounts op Twitter, Tumblr, Youtube en TikTok. Ze is de bekendste virtuele influencer van het moment.

 

Dit bericht op Instagram bekijken

 

Een bericht gedeeld door Miquela (@lilmiquela)

April 2017 – Shudu

Shudu Gram is een Afrikaans virtueel model en influencer met 237.000 Instagram volgers. Ze werd gemaakt door Cameron-James Wilson en verscheen voor het eerst op Instagram op 22 april 2017. Ze wordt beschouwd als ‘s werelds eerste digitale supermodel.

 

Dit bericht op Instagram bekijken

 

Een bericht gedeeld door Shudu (@shudu.gram)

2018 – Ready Player One

De film Ready Player One speelt zich af in 2045, waar een groot deel van de mensheid de OASIS, een virtual reality-simulatie, gebruikt om te ontsnappen aan de realiteit.

READY PLAYER ONE – Official Trailer

2018 – The Fabricant DEEP

Voor het eerst toont The Fabricant hun digitale collectie DEEP tijdens de Dutch Design Week in Eindhoven. De collectie is volledig digitaal en met behulp van Artificial Intelligence ontworpen. Het wordt beschouwd als de eerste digitale couture collectie.

The Fabricant, DEEP, 2018

2018 – Carlings Neo Ex

Het Scandinavische label Carlings brengt de eerste geheel digitale collectie op de markt, genaamd Neo Ex. De collectie bestaat uit ontwerpen met een prijs tussen €10 en €30. Voor het eerst is het mogelijk een digitaal kledingstuk te kopen en je foto te laten kleden door middel van digital tailoring.

Carlings, Neo Ex, 2018

Maart 2019 – Glamour NL

Het maart nummer van de Nederlandse Glamour toont voor het eerst in Nederland een digitaal covermodel: Raven. Raven is speciaal voor Glamour ontworpen door een team van designers.

Glamour Cover

Mei 2019 – Fabricant Iridescence

De eerste fashion NFT, gemaakt door The Fabricant en gedragen door Johanna Jaskowska, werd op de Ethereum blockchain verkocht voor $ 9.500. De verkoop vertegenwoordigt een mijlpaal in de digitale couture. Als een unieke blockchain-transactie is het unieke kledingstuk een traceerbaar, verhandelbaar en te verzamelen.

The Fabricant, Iridescence Dress, 2019

Mei 2019 – Hanifa

Op 22 mei 2019 werd voor het eerst via een livestream met IGTV-video een volledig digitale modeshow gestreamd door Hanifa-oprichter Anifa Mvuemba. De looks van haar prêt-à-porter Pink Label Congo-kledinglijn werden als digitale 3D ontwerpen gedragen door ‘ghost’-modellen, waarna ze op haar website te koop waren.

Hanifa, Pink Label Congo, 2019

Jul 2019 – Louis Vuitton X League of Legends

Als onderdeel van de League of Legends x Louis Vuitton-samenwerking werkte LV-creatief directeur Nicolas Ghesquière samen met Riot Games om prestigieuze in-game cosmetica en een fysieke capsulecollectie van armbanden, laarzen en bubbelrokken te produceren voor enkele van de hoofdpersonages van het spel.

LV x League of Legend

Augustus 2019 – Moschino X The Sims

Na de presentatie van de capsulecollectie geïnspireerd op The Sims gaat Jeremy Scott van Moschino ook een virtuele samenwerking aan met het spel. Voor The Sims 4 is de digitale collectie verkrijgbaar in de vorm van een uitbreidingsset.

Moschino X The Sims

2019 – The Diigitals

Na de creatie van Shudu en enkele andere digitale modellen richt Cameron-James Wilson in 2019 ‘s werelds eerste modellenbureau op voor virtuele beroemdheden. Tegenwoordig heeft The Diigitals zeven virtuele modellen, waaronder één man, en werken ze met modehuizen als Balmain, Louboutin, Ferragamo en merken als Samsung en Lexus.

The Diigitals

December 2019: Carlings AR t-shirt

Na eerder succes met digitale mode, lanceert het Scandinavische label Carlings in 2019 een reeks Augmented Reality-t-shirts via Instagram. Met behulp van filters, konden klanten kiezen uit meer dan 100 verschillende prints waarmee ze een statement wilden maken tegen de weggooicultuur.

Carlings T-shirt

April 2020: Travis Scott in Fortnite

In April 2020 verschijnt een avatar van rapper Travis Scott in online computerspel Fortnite. Hij geeft een concert van 10 minuten dat door meer dan 27 miljoen unieke bezoekers wordt gezien. Het optreden zorgt voor miljoenen verdiensten door verkoop van digitale merchandise.

Travis Scott Fortnite

Juli 2020 – Helsinki Fashion Week in Digital Village

In juli 2020 vond de eerste digitale fashionweek plaats. De Helsinki Fashion Week was de eerste om een totaal digitale kalender te presenteren via het online platform Digital Village. 31 ontwerpers presenteerden hier hun nieuwe collecties, 15 van hen werden maanden van tevoren gekoppeld aan 3D-ontwerpers om hun nieuwste collecties te digitaliseren.

Helsinki Fashion Week

Juli 2020 – DressX

DRESSX is een internationale retailer voor digitale mode en biedt online en via een app digitale modecollecties van hedendaagse merken en ontwerpers aan. De website werd in juli 2020 opgericht door Daria Shapovalova en More Dash en is wereldleider als het gaat om het toegankelijk maken van digitale mode voor het grote publiek.

December 2020 – Balenciaga’s Afterworld: The Age of Tomorrow

Balenciaga presenteert zijn modecollectie voor de herfst/winter 2021 in de vorm van een videogame: Afterworld: The Age of Tomorrow, waarin spelers door een toekomstige wereld reizen, terwijl ze onderweg avatars passeren die gekleed zijn in de nieuwste collectie van het modehuis.

Balenciaga’s Afterworld

Februari 2021 – Zoom filters

Zoom is oorspronkelijk ontwikkeld als een vergaderapplicatie voor bedrijven, maar wordt tijdens de pandemie een van de meest gebruikte programma’s om in contact te blijven met elkaar. Zoom lanceert in februari 2021 de Studio-effecten waarmee je verschillende wenkbrauw-, gezichtshaar- en lipkleuren aan je videobeeld kunt toevoegen tijdens Zoom-sessies.

Mei 2021 – Animal Crossing

Ontwerpers als Marc Jacobs, Sandy Liang en Valentino presenteren hun nieuwste ontwerpen in Nintendo’s Animal Crossing, compleet met downloadcodes om de ontwerpen ook te dragen. Liang bracht zelfs het concept van de exclusieve pop-up store naar de game, waarbij mensen tot twee uur moesten wachten op virtuele producten.

Animal Crossing Valentino

Juni 2021 – Auroboros X Londen Fashion Week

Het in Londen gevestigde digitale modehuis Auroboros, opgericht door Paula Sello en Alissa Aulbekova, is het eerste modehuis ooit dat een digitale ready-to-wear collectie presenteert op de officiële agenda van de Londen Fashion Week.

Auroboros, Atokirina jas en Mandrake bodysuit, 2021

Augustus 2021 – Free Guy

In Free Guy ontdekt een bankbediende (Ryan Reynolds) dat hij eigenlijk een figurant is in een videogame en besluit de held van zijn eigen verhaal te worden door de zonnebril van een van de spelers af te nemen.

Free Guy | Official Trailer | 20th Century Studios

September 2021 – Balenciaga X Fortnite

Geïnspireerd op zijn iconische collecties, introduceert Balenciaga een look voor vier van Fortnite’s favoriete personages: Doggo, Ramirez, Knight en Banshee. De samenwerking wordt op opvallende wijze gepresenteerd op Times Square.

Balenciaga’s 3D Fortnite Billboard ad New york Times Square – Fortnite shorts

Oktober 2021 Meta

Facebook ziet de metaverse als de toekomst: het bedrijf veranderde in oktober daarom zijn naam in Meta en investeert de aankomende jaren miljarden in de ontwikkeling van ‘de’ metaverse.

Oktober 2021 – The Fabricant Studio

Het bedrijf lanceerde The Fabricant Studio in oktober 2021. De Studio is het platform waar iedereen digitale mode-NFT’s kan maken, verhandelen en dragen, en heeft sindsdien de co-creatie van duizenden digitale mode-items mogelijk gemaakt.

Fabricant Studio

December 2021 – Fashion Award for Metaverse Design

De British Fashion Council heeft een nieuwe categorie ter ere van “metaverse design” toegevoegd aan haar jaarlijkse Fashion Awards. De eerste award werd door een avatar van Alessandro Michele, hoofdontwerper van Gucci, uitgereikt aan cSapphire, een ontwerper die een in-game kledingwinkel runt in Roblox.

British Fashion Council

December 2021: Adidas Into the Metaverse

Sportswear gigant Adidas kondigt in december 2021 hun eerste NFT collectie aan. Voor de lancering wordt er samengewerkt met Bored Ape Yacht Club, PUNKS Comic en gmoney. De NFT’s worden vergezeld door bijpassende fysieke kledingstukken.

Adidas x Bored Ape

Maart 2022 – Metaverse Fashion week

Maart dit jaar vond de allereerste Metaverse Fashion Week plaats. Tijdens het virtuele evenement, dan door Decentraland werd gehouden, toonden een aantal grote modelabels van over de hele wereld hun collecties. Geen fysieke shows, geen fysieke aanwezigen – in plaats daarvan shows, events en zelfs after-parties via een scherm.

Metaverse Fashion Week

Maart 2022 – DRESSX X Roblox

DRESSX lanceert een metaverse-ready collectie met het online gamingplatform Roblox. De samenwerking met Roblox is de nieuwste toevoeging aan hun steeds groter wordende ‘Metacloset’ die tot doel heeft digitale mode toegankelijker te maken.

DressX Roblox

Augustus 2022: Nikeland

In december 2021 neemt Nike Inc. Metaverse modebedrijf RTFKT over. Nog geen jaar later, in augustus 2022, wordt Nikeland gelanceerd, de virtuele winkel van het sportmerk. Miljoenen mensen nemen deel aan virtuele games waar Nike producten ervaren – en gekocht – kunnen worden.

Nikeland

Gerelateerde verdieping items

Onderzoeker en curator Lua Vollaard schreef speciaal voor De Verdieping een artikel over haar bevindingen van het archiefonderzoek van de Philips halfgeleiderfabriek in Nijmegen. Hoe verdwenen de 'nette meisjes' met 'handwerkvaardigheden' die in Nijmegen cruciale microchips maakten uit de...
Sex historian and journalist Hallie Lieberman explores a Dutch design legacy of sextoys. In this exclusive article for the Third Floor, she writes how Jandirk Groet, designer of Fokker airplanes, partnered with American feminist porn director Candida Royalle to create Natural Contours.
Tim Gouw is schrijver en thuisblijfvader. Hij schrijft en spreekt over (gelijkwaardig) ouderschap en de rolverdeling die daarbij komt kijken. Speciaal voor De Verdieping schreef hij een essay in het kader van de tentoonstelling Vrouwen als technologie. Hij vraagt zich af: als AI massaal...
Thijs Gras is historicus en ambulanceverpleegkundige. Hij schreef boeken over de geschiedenis van de ambulancezorg, maar heeft ook een fascinatie voor de geschiedenis van couveuses. Speciaal voor De Verdieping schreef hij binnen het thema van de tentoonstelling Vrouwen als technologie een artikel...
Hoe kwam de thematiek van de tentoonstelling Vrouwen als technologie tot stand? Diverse boeken hielpen de thema's te definiëren, objecten te duiden en nieuwe verbanden te leggen. In deze shortlist vind je alle titels op een rij: van historische analyses tot kritische en theoretische beschouwingen.
In de tentoonstelling 'Vrouwen als technologie' is een tijdlijn te vinden van de thema’s emancipatie van vrouwen in Nederland, wet en regelgeving en ontwikkeling van technologie. In dit artikel vind je een uitgebreidere toelichting op het thema ontwikkeling van technologie.
Huishoudelijke technologie lijkt ontworpen om werk te verlichten, maar versterkt vooral bestaande rolverdelingen in het huishouden. Sinds de Industriële Revolutie werd betaald werk buitenshuis steeds vaker aan mannen toebedeeld, terwijl vrouwen onbetaald verantwoordelijk werden voor een steeds...
Voordat computers machines waren, waren het vrouwen die de complexe berekeningen uitvoerden. Toen het maken van die complexe berekeningen verschoof van mensenwerk naar machinekracht, veranderde ook de machtsverdeling: wat ooit het domein was van vrouwen, werd geherdefinieerd als mannenterrein.
Hypervrouwelijke robots in films en comics zijn geen futuristische fantasieën, maar weerspiegelen diepgewortelde genderstereotypen. Hun ontwerp is zelden neutraal: ze zijn slank, sensueel en gehoorzaam, afgestemd op de mannelijke blik.
De baarmoeder is misschien wel het meest besproken en gereguleerde vrouwelijk orgaan in de geschiedenis. Niet als onderdeel van een lichaam, maar als abstract, reproductief object. Zelden draaide de aandacht om de baarmoeder zelf, het ging om wat zich erin voltrok: de zwangerschap.
Dit artikel van Maarten van Gestel verscheen eerder in Trouw onder de titel ‘Deze drie steenrijke broers sponsoren klimaatonderzoek, en zij zijn niet de enigen’ op 23 juli 2023. Maarten is ook te gast in de podcast Design voor de planeet, waarin hij meer toelichting geeft op het artikel.
Veranderingen waar de hele planeet mee te maken heeft, vereisen een wereldwijde visie op samenwerking, rechtvaardigheid en verantwoordelijkheid. Kan de mensheid zo’n wereld vormgeven?
Nu de aarde zo snel opwarmt, krijgt de oude droom van het “designerklimaat” een nieuwe betekenis. Wat als we het teveel aan CO2 weer uit de lucht konden verwijderen? Wat als we de straling van de zon konden dimmen?
Na Tweede Wereldoorlog volgde een periode van spanning tussen de twee supermachten; de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Ook het weer en het klimaat raakten verstrikt in deze “Koude Oorlog”. Volgens sommige onderzoekers was menselijke controle over de atmosfeer binnen handbereik.
Wereldwijd beïnvloeden mensen en hun omgeving elkaar al duizenden jaren. Tot op de dag van vandaag wordt de natuur met specifieke ontwerpen en producten ‘getemd’ en winstgevend gemaakt.
Van eurodance tot techno en van illegale raves tot het Rotterdam Terror Corps die het orgel van de Laurenskerk bespeeld. Een selectie aan documentaires om te kijken.
De apparaten waarmee elektronische muziek in het begin werden gemaakt besloegen hele kamers. De ontwikkeling van transistoren en chips leidt tot een steeds snellere miniaturisering en daarmee ook prijsverlaging van elektronische instrumenten als synthesizers en drumcomputers.
De zool van een sneaker kan iedereen aanwijzen, maar wat is een upper? Waar zit de snor? En wat hebben het oogje en de veterstift gemeen? Ontdek het in deze sneakeranatomie.
De meeste sportschoenen die we als baan­brekend be­schou­wen, zijn ontwerpen voor de optimalisatie van sport­prestaties. Uitgangs­punten voor ontwerpers zijn eigen­schap­pen als grip, pasvorm, stabiliteit, demping en energy-return.
Maar weinig voorwerpen zijn zo universeel en veelzijdig als de sneaker. Daarmee is het het onbetwiste culturele symbool van onze tijd, die een brug slaat tussen cultuur, ontwerp, mode, muziek en technologie.
In goth wordt het verleden gezien als een fotonegatief van de moderne tijd - in goede óf in kwade zin. Vaak zijn het daarbij juist de gebreken van technologie – de krassen op de film, de verkleuring van de foto – die een gothic gevoel aan het beeld geven.
Posthuman; als je ogen eenmaal geopend zijn zie je het overal. Maar wat is het eigenlijk? In deze terugkerende reeks legt conservator Fredric Baas het uit. In de eerste column focust Baas zich op het veranderende menselijke lichaam, iets wat Oostenrijkse ontwerpers in de jaren zestig al...
Na de tentoonstelling BodyDrift — Anatomies of the Future duikt Design Museum Den Bosch verder het thema ‘posthuman’ in. Onderzoeks­assistent Marthe Oosting denkt dat we de post­human hard nodig gaan hebben in de toe­komst. Niet om on­over­winne­lijke cyborgs te worden, maar...
Fredric Baas, conservator van de tentoonstelling BodyDrift – Anatomies of the Future, deed twee jaar onderzoek naar het onderwerp posthuman. In deze serie artikelen neemt hij je mee in zijn onderzoek. Dit is deel 2: ‘What do posthumans wear?’
Het thema posthuman gaat lang niet alleen over design. Ook van bepaalde muziek gaat je cyborghart harder kloppen. Welke platen horen volgens jou in deze posthuman platenkast?
De werken in het deel 'Beyond the Body' in de tentoonstelling BodyDrift - Anatomies of the Future laten het menselijk lichaam achter zich. Ze tonen hoe maakbaar en beïnvloedbaar we zijn geworden, en roepen op tot reflectie op wat ons nog aan ‘zelf’ resteert.
Ons lijf wordt, bewust en onbewust, geanalyseerd en gedigitaliseerd waarbij het onderscheid tussen de private en publieke sfeer steeds meer vervaagt. Ontdek 'The Biometric Body' in de tentoonstelling BodyDrift - Anatomies of the Future.