Bezoektijd: 10 - 20 minuten
Bovenaan de monumentale, gedraaide trap van het museum staat de keramiekkast, waarin het museum in kleine, wisselende samenstellingen belangrijke werken uit de eigen keramiekcollectie toont. Voor de nieuwe presentatie Stapelen! staat de eeuwenoude techniek van het stapelen centraal.
Van architectuur tot meubels, van grafisch ontwerp tot keramiek: door het op elkaar plaatsen van elementen ontstaat dynamiek, ritme en structuur. Stapelen lijkt bij keramiek echter strijdig met het organische en vloeiende karakter van klei. Keramisten gaan immers vaak uit van een symmetrische, ronde vorm, gedraaid op een draaischijf. De techniek van stapelen trekt zich niets aan van de materie. Door vormen te combineren die soms op het eerste gezicht geen relatie met elkaar hebben, kan spanning en verrassing ontstaan. Of, in de woorden van de Griekse filosoof Aristoteles: “Het geheel is meer dan de som der delen”.
De werkwijze van het stapelen werd in de oudheid al toegepast om bouwwerken te creëren of om voorwerpen te maken. Denk aan de piramides in Egypte, waar stenen zorgvuldig op elkaar werden geplaatst om monumentale structuren te bouwen. Of aan de keramiektechniek coiling, waarmee al duizenden jaren vazen of kommen gemaakt worden door dunne ‘slangetjes’ klei op elkaar te stapelen. En wat doet een dreumes wiens motoriek zich begint te ontwikkelen? Die bouwt een blokkentoren (en gooit ‘m daarna om).
In design spelen ontwerpers door te stapelen met de spanning tussen orde en chaos. Dit is goed te zien bij de vazen en sculpturen van de Italiaanse ontwerper Ettore Sottsass (1917-2007). Deze lijken te bestaan uit willekeurig op elkaar geplaatste gekleurde vormen. Maar schijn bedriegt: vorm en kleur zijn nauwkeurig op elkaar afgestemd. Ook in het decoratieve tafelstuk van Richard Hutten (1967) stapelt de ontwerper schijnbaar lukraak vormen op elkaar. De compositie is echter zorgvuldig opgebouwd uit kopieën van producten van de Bossche aardewerkfabriek Cor Unum.
Ook in het decoratieve tafelstuk van Richard Hutten (1967) stapelt de ontwerper schijnbaar lukraak vormen op elkaar. De compositie is echter zorgvuldig opgebouwd uit kopieën van producten van de Bossche aardewerkfabriek Cor Unum.
Een bescheiden maar unieke plek voor keramiek
De keramiekkast is in 2022 ontworpen door Peter Hopman van Bureau Lakenvelder in samenwerking met GoGo Plastics. Hij is gemaakt van 100% gerecycled plastic in combinatie met glazen platen. Het is een flexibel ontwerp, geïnspireerd op de geperforeerde stalen gereedschapswand, waarmee keramisch werk steeds in verschillende configuraties getoond kan worden.
Deze presentatie is samengesteld door conservator Marte Rodenburg. De kast is ontworpen door Peter Hopman van Bureau Lakenvelder in samenwerking met GoGo Plastics.
