Hoe kan het dat de vrouwen die ooit de pioniers waren binnen de ict, langzaam uit het vak zijn verdwenen? Ontdekt in dit artikel hoe het begon bij de eerste Nederlandse computer en wat er nodig is om de vrouwen weer aan de knoppen te krijgen
Technologie
Thijs Gras is historicus en ambulanceverpleegkundige. Hij schreef boeken over de geschiedenis van de ambulancezorg, maar heeft ook een fascinatie voor de geschiedenis van couveuses. Speciaal voor De Verdieping schreef hij binnen het thema van de tentoonstelling Vrouwen als technologie een artikel...
Op welke manier dragen digitale technologieën bij aan het oppoetsen en promoten van het klassieke beeld van de huisvrouw? Lees in dit artikel alles over de opkomst en betekenis van de #TradWife-trend.
Hoe bouwen AI-girlfriends voort op eeuwenoude genderstereotypen, en wat betekent dat voor onze ideeën over liefde en intimiteit? De documentaireserie AI Love onderzoekt wat er gebeurt als je een relatie hebt met technologie die altijd luistert, nooit tegenspreekt en de perfecte partner lijkt.
Hoe kwam de thematiek van de tentoonstelling Vrouwen als technologie tot stand? Diverse boeken hielpen de thema's te definiëren, objecten te duiden en nieuwe verbanden te leggen. In deze shortlist vind je alle titels op een rij: van historische analyses tot kritische en theoretische beschouwingen.
In deze vijfde aflevering van de podcast zijn journalist Gwen van der Zwan en filosoof Roos Slegers te gast. Ze bespreken hoe genderstereotypen en de (mannelijke) blik verankerd zijn in de vormgeving van hedendaagse technologie: van AI-chatbots tot online persona's.
In deze tweede aflevering van de podcast zijn computerwetenschapper Robin Aïsha Pocornie en ingenieur Anique Kuijpers te gast. Ze bespreken de historische transitie van vrouwenwerk naar een door mannen gedomineerd tech-landschap.
In deze eerste aflevering van de podcast 'Vrouwen als technologie' verkent host Carmen de kiem en de kern van de tentoonstelling met curator Anne-Karlijn van Kesteren en museummedewerker Maan Leo.
Zijn er alternatieven om de wereld redden? Journalist Kris De Decker en ontwerper Bram de Vos denken van wel. In de laatste aflevering van de podcast vertellen zij over hun ideeën.
Krankzinnige wetenschappers, laserstralen vanuit de ruimte, mysterieuze satellieten… Wat als de verbeelding het overneemt van de feiten?
Dit artikel van Maarten van Gestel verscheen eerder in Trouw onder de titel ‘Deze drie steenrijke broers sponsoren klimaatonderzoek, en zij zijn niet de enigen’ op 23 juli 2023. Maarten is ook te gast in de podcast Design voor de planeet, waarin hij meer toelichting geeft op het artikel.
Historici Robert-Jan Wille en Peter van Dam geven een beeld van klimaatwetenschap en klimaatactivisme in de vorige eeuw.
Wat is carbon capture & storage? Deze animatie legt het uit!
In de eerste aflevering van de podcast praten we met klimaatjournalist Vera Boonman en wetenschapper Jeroen Oomen. Vera schetst een beeld van de huidige stand van klimaatverandering en de politieke besluitvorming rondom dit thema, terwijl Jeroen meer verteld over geo-engineering zelf.
Wat is cloud seeding? Deze animatie legt het uit!
Wat is stratospheric aerosol injection (SAI)? Deze animatie legt het uit!
Veranderingen waar de hele planeet mee te maken heeft, vereisen een wereldwijde visie op samenwerking, rechtvaardigheid en verantwoordelijkheid. Kan de mensheid zo’n wereld vormgeven?
Nu de aarde zo snel opwarmt, krijgt de oude droom van het “designerklimaat” een nieuwe betekenis. Wat als we het teveel aan CO2 weer uit de lucht konden verwijderen? Wat als we de straling van de zon konden dimmen?
Na Tweede Wereldoorlog volgde een periode van spanning tussen de twee supermachten; de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Ook het weer en het klimaat raakten verstrikt in deze “Koude Oorlog”. Volgens sommige onderzoekers was menselijke controle over de atmosfeer binnen handbereik.
Wereldwijd beïnvloeden mensen en hun omgeving elkaar al duizenden jaren. Tot op de dag van vandaag wordt de natuur met specifieke ontwerpen en producten ‘getemd’ en winstgevend gemaakt.
Hoofd curator Yassine Salihine neemt je aan de hand van 5 objecten mee in de tentoonstelling 'Dance - design van een cultuur'.
Van eurodance tot techno en van illegale raves tot het Rotterdam Terror Corps die het orgel van de Laurenskerk bespeeld. Een selectie aan documentaires om te kijken.
De apparaten waarmee elektronische muziek in het begin werden gemaakt besloegen hele kamers. De ontwikkeling van transistoren en chips leidt tot een steeds snellere miniaturisering en daarmee ook prijsverlaging van elektronische instrumenten als synthesizers en drumcomputers.
Bee (Suengbee) Han ontwikkelde de Bee Machine. Een machine die potentiële vrienden beoordeeld op de slagingskans van de vriendschap.
De Tarzan, de Rabbit, een vibrerend ei, buttplug en de Satisfyer Pro. Ook ons seksleven wordt door designers vormgegeven.
Een leven als huismoeder die gehoorzaamt aan haar man, de kostwinner: dat is de droom die tradwives etaleren op sociale media. Waar komt deze beweging van traditionele vrouwen vandaan, en waar wil ze naartoe?
Schrijven mensen nog steeds liefdesbrieven? Of zijn deze inmiddels vervangen door kaartjes en appjes? En hoe ziet de liefdesbrief van de toekomst er uit?
Hoe ontmoet je tegenwoordig de liefde van je leven? In een café, in de supermarkt, online of via een matchmaker? Welke rol speelt het ontwerp in deze ontmoeting? En hebben we echt meer vrijblijvende seks dankzij datingapps?
Vlinders in je buik, geen hap door je keel krijgen, de hele dag dagdromen en iedere vijf minuten je telefoon checken om te kijken of je een nieuw berichtje hebt ontvangen: verliefd zijn is magisch.
Annemiek Koers was verantwoordelijk voor de meest aerodynamische productieauto ter wereld. Ze schreef een essay over het berekenen van aerodynamische krachten en welke simulaties hierbij komen kijken.
Wetenschappers en ontwerpers apen veel na van de natuur. Ook van insecten. Al zou het fijn zijn als ze niet alles na gaan apen…
Waarom is een boot zo gestroomlijnd? Wie is de uitvinder van de duikboot? En hoe werkt een onderzeeër eigenlijk?
Ruim 120 jaar geleden reed de eerste auto meer dan 100 kilometer per uur!
Waarom worden commerciële vluchten niet sneller? Een video over de technologische en milieuproblemen van supersonische vluchten.
Onder water zijn pinguïns super snel, maar waarom lopen ze zo gek?
Raymond Loewy ontwierp in 1937 de S1-locomotief. Deze locomotief is inmiddels wereldberoemd, maar wat maakt hem zo bijzonder?
Sporters gebruiken vaak slimme trucjes om steeds sneller te gaan. Ook zwemmers. Maar mag je zomaar alle trucjes gebruiken?
Over stroomlijning, zowel de ontwerpstijl als het wetenschappelijke fenomeen, is en wordt nog steeds veel geschreven. Een selectie aan historische boeken van conservator Tomas van den Heuvel.
Tegenwoordig kunnen we op vakantie met een vliegtuig, maar hoe ging dat vroeger eigenlijk?
Een verzameling stromingsvisualisaties van vier sporten waarin vloeistofmechanica van cruciaal belang is: wielrennen, schaatsen, skeleton en zwemmen.
Een hele podcast over stroomlijning. Maar wat is dat eigenlijk?
Het locatiesymbool is een waar cultureel fenomeen, maar is sinds de opkomst van sociale media ook onderdeel van wie we (willen) zijn als persoon. Daarom zijn we vaak blind voor de gevaren die erin schuilen.
Sekspeeltjes zijn mateloos populair. Toch was het gebruik ervan niet altijd zo vanzelfsprekend.
Een punt, een pijl of een druppel op een kaart op je telefoon; dat is hoe je vandaag de dag aangeeft waar je lichaam zich bevindt. Maar wie kan zich de telefooncel nog herinneren?
Vaker dan we ons misschien bewust zijn, gaat ontwerp de grens van ons lichaam over.
Voor sommige mensen is de fiets een simpel vervoersmiddel. Maar voor anderen is de fiets een manier van leven. “De fiets, de fiets en verder niets”, zei een van de bekendste Nederlandse berijders van een fiets, Joop Zoetemelk, al.
Hoe werkt de vleugel van een vliegtuig?
Zonneauto’s moeten zo efficiënt mogelijk zijn en worden daarom helemaal gestroomlijnd. In deze video vertelt Luc Evertzen van Solar Team Twente je meer over het belang van stroomlijning bij zonneauto’s.
Wielrenster Ellen van Dijk is zevenvoudig wereldkampioen en zette in 2022 het werelduurrecord op haar naam. In deze video vertelt ze waarom stroomlijning voor haar belangrijk is.
Wat is een zeppelin? Waarom gaat een straaljager zo snel? En hoe stijgt een vliegtuig eigenlijk op?
In de zoektocht naar de ideale stroomlijn wordt vaak gekeken naar de natuur. Maar waar hebben we het eigenlijk over als we het hebben over gestroomlijnde dieren?
Wat is een stroomlijn? En wat is luchtweerstand? In deze video legt Thijs van Druenen van Technische Universiteit Eindhoven je de basis uit.
Wat is het snelste dier ter wereld? Waarom rijdt de auto van Max Verstappen zo snel? En hoe zag een zeppelin er eigenlijk uit?
Juist in onze tijd van klimaatontwrichting en brandstofschaarste staat het terugdringen van luchtweerstand weer hoog op de agenda van ontwerpers.
Aero-of hydrodynamica is cruciaal voor snelheidssporten als zwemmen, wielrennen, schaatsen, bobsleeën en skiën.
De stroomlijn kondigde een nieuw soort moderniteit aan.
In veel vroege experimenten werd de luchtweerstand van verschillende vormen met elkaar vergeleken om zo de perfecte vorm te achterhalen.
De term “stroomlijn” komt oorspronkelijk uit de wetenschap en de techniek, maar wat is het?
Leren van de natuur dus toch heel nuttig zijn om aerodynamische ontwerpen te maken.
Heera Shin onderzocht ze de ontwikkeling van de metaverse en avatars en vraagt zich af: hoe gaan we om met dit groeiende aantal avatars, onze digitale identiteiten?
De korte geschiedenis van digitale mode.
Schoenen van duurzame materialen zoals appelleer, paddenstoelenleer en gerecycled rubber zien we steeds vaker terug als alternatief voor dierlijk leer. Waar ligt de potentie en waar liggen de uitdagingen?
Een reflectie op de workshop PORTAL 012 van Elisa van Joolen, door schrijfster Emma van Meyeren en fotograaf Nikola Lamburov.
Waarom is de CO2-uitstoot van de productie van sneakers zo hoog? En wat zou daaraan gedaan kunnen worden?
Nike, Adidas en Puma, maar ook nieuwe merken richten zich erop: NFT sneakers oftewel virtuele sneakers.
In een wereld waar het draait om minimale marges tussen winst en verlies, delft het milieu vaak het onderspit. Fabrikanten denken vooral in winst, niet in verlies en al helemaal niet in verlies voor de planeet. Dat geldt ook voor de maker van je hypermoderne stampers.
De sneakerindustrie is gigantisch. In 2021 alleen al zijn er 1,2 miljard sneakers wereldwijd verkocht, bijna tweemaal zoveel als in 2012.
In deze aflevering gaan we in gesprek met Non, eigenaar van de consignment store Prime 030, en Max, authenticator bij StockX.
De zool van een sneaker kan iedereen aanwijzen, maar wat is een upper? Waar zit de snor? En wat hebben het oogje en de veterstift gemeen? Ontdek het in deze sneakeranatomie.
In deze eerste aflevering van de podcastserie gaan we in gesprek met Jarah Stoop en Jelske Peterson (Peterson Stoop) over duurzaamheid.
De sneakerindustrie is milieubelastend, maar inmiddels zijn er veel hoopgevende projecten in gang gezet om deze problemen aan te pakken.
De meeste sportschoenen die we als baanbrekend beschouwen, zijn ontwerpen voor de optimalisatie van sportprestaties. Uitgangspunten voor ontwerpers zijn eigenschappen als grip, pasvorm, stabiliteit, demping en energy-return.
Maar weinig voorwerpen zijn zo universeel en veelzijdig als de sneaker. Daarmee is het het onbetwiste culturele symbool van onze tijd, die een brug slaat tussen cultuur, ontwerp, mode, muziek en technologie.
Afgerukte ledematen, ontbindende lijken en afstotelijke monsters. Net als in het posthumanisme staat in gothic het lichaam centraal. Toevallig? Volgens curator Tomas van den Heuvel niet.
In goth wordt het verleden gezien als een fotonegatief van de moderne tijd - in goede óf in kwade zin. Vaak zijn het daarbij juist de gebreken van technologie – de krassen op de film, de verkleuring van de foto – die een gothic gevoel aan het beeld geven.
In wat ook wel ‘the Inflatable Era’ wordt genoemd, werd opblaasbare architectuur vervaardigd als voorwaarde voor een nieuwe, nomadische levenswijze. De ruimtevaart diende als inspiratiebron voor deze capsules. Zijn deze hightech hide-outs echter posthuman, of juist niet?
Curator en architectuurhistoricus Bart Lootsma leidt je rond door de tentoonstelling Radical Austria: Everything is Architecture. Hij staat hierbij stil bij verschillende sleutelwerken van de Oostenrijkse ontwerpers die actief waren in de jaren 60 en 70.
Bekijk hier de hoogtepunten van 'De nacht van de onsterfelijkheid'. Techniekfilosoof Martijntje Smits en biohacker/toekomstdenker Peter Joosten discussieerden over transhumanisme.
Nederland kent een interessante geschiedenis als het gaat om de vertegenwoordiging tijdens internationale presentaties. De kans om ons land te presenteren tijdens wereldtentoonstellingen en internationale kunst- en architectuurbiënnales, politieke topbijeenkomsten en zelfs Olympische...
Het laatste deel van de tentoonstelling ‘Victor Papanek: The Politics of Design’ laat zien hoe hedendaagse ontwerpers zich verhouden tot de thema's van Papanek. Hier vind je de tentoonstellingstekst.
Fredric Baas, conservator van de tentoonstelling BodyDrift – Anatomies of the Future, deed twee jaar onderzoek naar het onderwerp posthuman. In deze serie artikelen neemt hij je mee in zijn onderzoek. Dit is deel 2: ‘What do posthumans wear?’
De 'Facial Weaponization Suite' van de Amerikaanse activist en kunstenaar Zach Blas is een protest tegen biometrische gezichtsherkenning in beveiligingscamera's. Hij omzeilt deze technologie en legt tegelijkertijd de ongelijkheden bloot die door dit soort surveillance in stand worden gehouden.
Ons lijf wordt, bewust en onbewust, geanalyseerd en gedigitaliseerd waarbij het onderscheid tussen de private en publieke sfeer steeds meer vervaagt. Ontdek 'The Biometric Body' in de tentoonstelling BodyDrift - Anatomies of the Future.
De werken in het deel 'Better Bodies' van de tentoonstelling BodyDrift - Anatomies of the Future delen een fundamenteel vertrouwen in het menselijk lichaam. Het lijf wordt hier uitgebreid, verfraaid, verdedigd en bewapend; het is klaar voor de toekomst.
Hoe een simpele chatrobot uit de jaren zestig blijkt te voldoen aan een diepe menselijke behoefte.
Fredric Baas, conservator van de tentoonstelling BodyDrift - Anatomies of the Future, deed twee jaar onderzoek naar het onderwerp posthuman. In deze serie artikelen neemt hij je mee in zijn onderzoek.
Paul heeft last van angstaanvallen. Maar in plaats van naar een psycholoog te gaan, schrijft hij een computerprogramma om zijn probleem op te lossen.
Interviews met cyborgs, cyperpesters, neurowetenschappers en een politiechef die reflecteren op de vraag of computers de mensheid veranderen.
Een podcast over de steeds smaller wordende scheiding tussen mens en machine. Wat zijn de mogelijkheden voor een diepe, intense relatie met kunstmatige geliefden?
Van onze favoriete podcastshow Invisibilia. Wat gebeurt er als je kunstmatige intelligentie onvoorwaardelijke liefde geeft?
Dit zijn de zeven favoriete romans van de medewerkers van het museum over de thema’s van de tentoonstelling 'BodyDrift - Anatomies of the Future'.
Door de coronacrisis is de verkoop van seksspeeltjes met 94 procent gestegen en is de ontwikkeling van Virtual Reality-porno in een stroomversnelling gekomen. Welke rol speelt virtuele en digitale seks in een fysieke wereld?
Kan de behoefte aan menselijke aanraking ooit vervuld worden door een machine? In dit filmpje vertelt designer Bart Hess over het werk Future Day Spa van Lucy McRae