Hoewel sommige tradities recente uitvindingen betreffen, zijn vele dermate ingeburgerd dat ze de ruggengraat vormen van hele samenlevingen.
De traditie van goth heeft zijn oorsprong in de gothic novel en de vroegmoderne fascinatie voor het ongrijpbare gotische verleden. Dit verleden werd gezien als een fotonegatief van de moderne tijd – in goede óf in kwade zin. Als modern fenomeen past goth zichzelf steeds aan nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen aan. Nieuwe technologieën helpen om het duistere levensgevoel op steeds andere manieren te verbeelden. Vaak zijn het daarbij juist de gebreken van technologie – de krassen op de film, de verkleuring van de foto – die een gothic gevoel aan het beeld geven
[Film] is not life but its shadow. It is not motion but its soundless spectre.
De fascinatie voor technologie komt voort uit de nauwe relatie tussen goth en media. De beeldtaal van goth leunt sterk op de indruk van het spookachtige of haunting; het gevoel dat een mysterieus, angstaanjagend verleden ons achtervolgt. De gotische literatuur gebruikt daarom vaak de techniek van het gevonden document: een verzonnen verhaal wordt bijvoorbeeld als een oud dagboek gepresenteerd, gevonden op een verboden zolderkamer. Door ontwikkelingen in de media krijgt deze techniek steeds nieuwe vormen. Horrorfilms worden gepresenteerd als een gevonden videotape; griezelverhalen op het internet bestaan uit gearchiveerde posts op een blog.
Television knows no night. It is perpetual day. TV embodies our fear of the dark, of night, of the other side of things.
De indruk van gebrekkige of achterhaalde technologie draagt sterk bij aan de kracht van dit effect. Beelden die in hun eigen tijd volkomen neutraal bedoeld waren, kunnen door veroudering een onmiddellijk herkenbare gothic uitstraling krijgen. Andersom geldt hetzelfde: door bewust gebruik van een korrelige of onscherpe film krijgt ook de moderne wereld een uitgesproken onheilspellende sfeer.
Gerelateerde verdieping items
Hoe kan het dat de vrouwen die ooit de pioniers waren binnen de ict, langzaam uit het vak zijn verdwenen? Ontdekt in dit artikel hoe het begon bij de eerste Nederlandse computer en wat er nodig is om de vrouwen weer aan de knoppen te krijgen
Thijs Gras is historicus en ambulanceverpleegkundige. Hij schreef boeken over de geschiedenis van de ambulancezorg, maar heeft ook een fascinatie voor de geschiedenis van couveuses. Speciaal voor De Verdieping schreef hij binnen het thema van de tentoonstelling Vrouwen als technologie een artikel...
Op welke manier dragen digitale technologieën bij aan het oppoetsen en promoten van het klassieke beeld van de huisvrouw? Lees in dit artikel alles over de opkomst en betekenis van de #TradWife-trend.
Hoe kwam de thematiek van de tentoonstelling Vrouwen als technologie tot stand? Diverse boeken hielpen de thema's te definiëren, objecten te duiden en nieuwe verbanden te leggen. In deze shortlist vind je alle titels op een rij: van historische analyses tot kritische en theoretische beschouwingen.
Dit artikel van Maarten van Gestel verscheen eerder in Trouw onder de titel ‘Deze drie steenrijke broers sponsoren klimaatonderzoek, en zij zijn niet de enigen’ op 23 juli 2023. Maarten is ook te gast in de podcast Design voor de planeet, waarin hij meer toelichting geeft op het artikel.
Veranderingen waar de hele planeet mee te maken heeft, vereisen een wereldwijde visie op samenwerking, rechtvaardigheid en verantwoordelijkheid. Kan de mensheid zo’n wereld vormgeven?
Nu de aarde zo snel opwarmt, krijgt de oude droom van het “designerklimaat” een nieuwe betekenis. Wat als we het teveel aan CO2 weer uit de lucht konden verwijderen? Wat als we de straling van de zon konden dimmen?
Na Tweede Wereldoorlog volgde een periode van spanning tussen de twee supermachten; de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Ook het weer en het klimaat raakten verstrikt in deze “Koude Oorlog”. Volgens sommige onderzoekers was menselijke controle over de atmosfeer binnen handbereik.
Wereldwijd beïnvloeden mensen en hun omgeving elkaar al duizenden jaren. Tot op de dag van vandaag wordt de natuur met specifieke ontwerpen en producten ‘getemd’ en winstgevend gemaakt.
Hoofd curator Yassine Salihine neemt je aan de hand van 5 objecten mee in de tentoonstelling 'Dance - design van een cultuur'.
Dit zijn de zeven designklassiekers van dance volgens journalist Jeroen Junte.
Van eurodance tot techno en van illegale raves tot het Rotterdam Terror Corps die het orgel van de Laurenskerk bespeeld. Een selectie aan documentaires om te kijken.
Ooit was een pil een pil. Nu komt xtc in allerlei kleuren en logo’s voor, van Netflix tot Super Mario. Wat is het effect daarvan?
Kleine feesten werden meerdaagse festivals met enorme line-ups van top-dj’s die tienduizenden euro’s per uur verdienen. De eerste experimenten bij de raves met springkussens en kermisattracties werden nu gigantische shows met uitzinnige decors, vuurwerk en theater in Las Vegas-stijl.
In Nederland ontstaat in Rotterdam in de jaren 90 gabber als een nieuwe loot aan de tak van de dance.
De apparaten waarmee elektronische muziek in het begin werden gemaakt besloegen hele kamers. De ontwikkeling van transistoren en chips leidt tot een steeds snellere miniaturisering en daarmee ook prijsverlaging van elektronische instrumenten als synthesizers en drumcomputers.
Bevrijding zit ingebakken in elektronische dansmuziek. Het is gemaakt om je vrij te doen dansen. De pompende four-on-the-floor-beat wekt een trance op die je al je zorgen van de week en het leven doet vergeten.
Bee (Suengbee) Han ontwikkelde de Bee Machine. Een machine die potentiële vrienden beoordeeld op de slagingskans van de vriendschap.
Een leven als huismoeder die gehoorzaamt aan haar man, de kostwinner: dat is de droom die tradwives etaleren op sociale media. Waar komt deze beweging van traditionele vrouwen vandaan, en waar wil ze naartoe?
Zeven nachten met de sjeik, Een kus in het maanlicht, Een erfgenaam voor de koning. De guilty pleasures vol verlangens, verleidingen en happy endings zijn nog altijd razend populair.
Vlinders in je buik, geen hap door je keel krijgen, de hele dag dagdromen en iedere vijf minuten je telefoon checken om te kijken of je een nieuw berichtje hebt ontvangen: verliefd zijn is magisch.
We zijn geconditioneerd met het idee dat samen een kind krijgen de puurste vorm van verbinding is. Toch is papa of mama worden lange tijd helemaal geen keuze geweest, het hoorde er ‘gewoon’ bij. Ook de kijk op het ouderschap zelf is in de loop der jaren veranderd.
Bij een huwelijk zijn eigenlijk maar drie dingen belangrijk: jij, je geliefde en jullie liefde voor elkaar. Toch spelen er op de achtergrond veel meer factoren mee.
Je familie kun je niet kiezen, je vrienden wél. Veel mensen houden er naast hun biologisch familie ook een zelfgekozen familie op na, een chosen family.
Ze zoeven door de stad op hun snelle fietsen, hij op de heren- en zij op de damesuitvoering. Allebei gehuld in een pufferjack en met identieke sneakers aan. Het suffe ANWB-stel in een hippe jas.
Annemiek Koers was verantwoordelijk voor de meest aerodynamische productieauto ter wereld. Ze schreef een essay over het berekenen van aerodynamische krachten en welke simulaties hierbij komen kijken.
Over stroomlijning, zowel de ontwerpstijl als het wetenschappelijke fenomeen, is en wordt nog steeds veel geschreven. Een selectie aan historische boeken van conservator Tomas van den Heuvel.
Een verzameling stromingsvisualisaties van vier sporten waarin vloeistofmechanica van cruciaal belang is: wielrennen, schaatsen, skeleton en zwemmen.
‘Als je haar maar goed zit’ zong de Nederlandse band Vulcano in 1983. Een geschiedenis van het kapsel.
Iemand op sneakers sneakers of gympen is een herkenbaar tafereel, maar toch bijzonder. Want nog geen halve eeuw geleden was het ondenkbaar om met dergelijke sportschoenen ‘zomaar’ op straat te lopen.
Hoe heeft de helm zich ontwikkeld? En welke eisen stelt Defensie aan de moderne legerhelm?
Het locatiesymbool is een waar cultureel fenomeen, maar is sinds de opkomst van sociale media ook onderdeel van wie we (willen) zijn als persoon. Daarom zijn we vaak blind voor de gevaren die erin schuilen.
Sekspeeltjes zijn mateloos populair. Toch was het gebruik ervan niet altijd zo vanzelfsprekend.
Juist de ring heeft voor veel mensen een symbolische betekenis. Voor hen is de ring veel meer dan ‘draagbaar geld’.
Wekelijks hebben meer dan één miljoen Nederlanders deze bijna meditatieve ervaring. Jong, oud, rijk, arm, man, vrouw, non-binair, zwart of wit, allemaal komen ze in het weekend samen om tegen die bal te trappen.
Lang geleden schoor men zich al met vuurstenen, schelpen, haaientanden en stukjes ijzer. Maar hoe ziet de geschiedenis van het scheerapparaat eruit? En wat heeft het voor de mens betekend?
Van nature worden je hersenen goed beschermd door je schedel. Onze hersenpan is echter niet bestand tegen een harde inslag tijdens een ongeluk of door kogels.
Een punt, een pijl of een druppel op een kaart op je telefoon; dat is hoe je vandaag de dag aangeeft waar je lichaam zich bevindt. Maar wie kan zich de telefooncel nog herinneren?
Vaker dan we ons misschien bewust zijn, gaat ontwerp de grens van ons lichaam over.
Voor sommige mensen is de fiets een simpel vervoersmiddel. Maar voor anderen is de fiets een manier van leven. “De fiets, de fiets en verder niets”, zei een van de bekendste Nederlandse berijders van een fiets, Joop Zoetemelk, al.
Je draagt een ring direct op je huid, maar deze is tegelijkertijd voor iedereen zichtbaar. Verbondenheid met een ander, een persoon of een groep kun je daardoor goed tonen met een ring.
Curvy billen en heupen, een wespentaille of een fitboyfiguur; door de eeuwen heen is het ideaalbeeld van ons lichaam vaak veranderd. Door middel van onderkleding proberen we zo dicht mogelijk bij dat ideaalbeeld te komen.
Een van de meest persoonlijke ontwerpen bevindt zich op je eigen hoofd.
Hoe werkt de vleugel van een vliegtuig?
Zonneauto’s moeten zo efficiënt mogelijk zijn en worden daarom helemaal gestroomlijnd. In deze video vertelt Luc Evertzen van Solar Team Twente je meer over het belang van stroomlijning bij zonneauto’s.
Wielrenster Ellen van Dijk is zevenvoudig wereldkampioen en zette in 2022 het werelduurrecord op haar naam. In deze video vertelt ze waarom stroomlijning voor haar belangrijk is.
In de zoektocht naar de ideale stroomlijn wordt vaak gekeken naar de natuur. Maar waar hebben we het eigenlijk over als we het hebben over gestroomlijnde dieren?
Wat is een stroomlijn? En wat is luchtweerstand? In deze video legt Thijs van Druenen van Technische Universiteit Eindhoven je de basis uit.
Juist in onze tijd van klimaatontwrichting en brandstofschaarste staat het terugdringen van luchtweerstand weer hoog op de agenda van ontwerpers.
Aero-of hydrodynamica is cruciaal voor snelheidssporten als zwemmen, wielrennen, schaatsen, bobsleeën en skiën.
De stroomlijn werd populair in de jaren 30, en dat was geen toeval.
Nieuwe, gestroomlijnde voertuigen werden in advertenties en reclames vaak aangeprezen als de toekomst van het vervoer. Stroomlijntreinen, -auto’s, -vliegtuigen en -boten kregen zo een iconische status.
De stroomlijn kondigde een nieuw soort moderniteit aan.
In veel vroege experimenten werd de luchtweerstand van verschillende vormen met elkaar vergeleken om zo de perfecte vorm te achterhalen.
De term “stroomlijn” komt oorspronkelijk uit de wetenschap en de techniek, maar wat is het?
Leren van de natuur dus toch heel nuttig zijn om aerodynamische ontwerpen te maken.
Heera Shin onderzocht ze de ontwikkeling van de metaverse en avatars en vraagt zich af: hoe gaan we om met dit groeiende aantal avatars, onze digitale identiteiten?
De korte geschiedenis van digitale mode.
Nancy Bocken is hoogleraar Sustainable Business aan de Universiteit Maastricht. Voor De Verdieping duidt ze de impact van de mode-industrie op het milieu én deelt ze tips hoe zowel de overheid, sneakermarken en sneakerliefhebbers duurzamere keuzes kunnen maken.
Schoenen van duurzame materialen zoals appelleer, paddenstoelenleer en gerecycled rubber zien we steeds vaker terug als alternatief voor dierlijk leer. Waar ligt de potentie en waar liggen de uitdagingen?
Een reflectie op de workshop PORTAL 012 van Elisa van Joolen, door schrijfster Emma van Meyeren en fotograaf Nikola Lamburov.
Nike, Adidas en Puma, maar ook nieuwe merken richten zich erop: NFT sneakers oftewel virtuele sneakers.
In een wereld waar het draait om minimale marges tussen winst en verlies, delft het milieu vaak het onderspit. Fabrikanten denken vooral in winst, niet in verlies en al helemaal niet in verlies voor de planeet. Dat geldt ook voor de maker van je hypermoderne stampers.
Titi Finlay is een Londense content creator, sneakerhead en sneakeractivist. Voor De Verdieping probeert ze een antwoord te geven op de vraag waarom sneakers niet genderneutraal kunnen zijn.
Aan de hand van een aantal sneakers en schoenen blikken Edson en Gee terug op de ontwikkeling van Patta.
Sommige werden verboden, terwijl andere hele sterke gevoelens oproepen, en dan zijn er ook nog rechtszaken tussen makers en merken.
De sneakerindustrie is gigantisch. In 2021 alleen al zijn er 1,2 miljard sneakers wereldwijd verkocht, bijna tweemaal zoveel als in 2012.
Sneakercultuur is inmiddels een wereldwijd fenomeen, maar ontstond lokaal, nog voor de opkomst van het internet. In de serie Sole Origins word je meegenomen naar steden die hier grote impact op hebben gehad.
In onze sneaker dictionary vind je een overzicht van de belangrijkste, meest gebruikte en soms ook gewoon leukste woorden.
De zool van een sneaker kan iedereen aanwijzen, maar wat is een upper? Waar zit de snor? En wat hebben het oogje en de veterstift gemeen? Ontdek het in deze sneakeranatomie.
Nog steeds blijft de sneaker onverminderd populair, zeker onder jongeren. Wereldwijd blijven subculturen specifieke modellen aan hun dagelijkse ‘uniform’ toevoegen.
In de jaren 90 kreeg de sneaker voet aan wal in Nederland dankzij gabbers en bubbling, maar ook in Londen ontstond een unieke manier om de sneaker te stylen.
In de jaren 80 ontstonden de eerste samenwerkingen. Dit bleef echter niet beperkt tot rolmodellen, ook de eerste collab met een winkel ontstond in deze tijd.
Sneakercultuur is overal dankzij de invloed van jongeren uit achterstandswijken in grote steden. Zij hadden de hand in het verheffen van de sneaker van pure sportschoen tot felbegeerd stijlicoon.
De sneakerindustrie is milieubelastend, maar inmiddels zijn er veel hoopgevende projecten in gang gezet om deze problemen aan te pakken.
De meeste sportschoenen die we als baanbrekend beschouwen, zijn ontwerpen voor de optimalisatie van sportprestaties. Uitgangspunten voor ontwerpers zijn eigenschappen als grip, pasvorm, stabiliteit, demping en energy-return.
In de jaren 90 wagen grote sportmerken zich buiten hun comfort zone, en gaan exclusieve samenwerkingen aan met kleine retailers en progressieve modeontwerpers.
Met dank aan de invloed van jongeren uit achterstandswijken in grote steden is de sneakercultuur is overal. Zij hadden de hand in het verheffen van de sneaker van pure sportschoen tot felbegeerd stijlicoon.
Maar weinig voorwerpen zijn zo universeel en veelzijdig als de sneaker. Daarmee is het het onbetwiste culturele symbool van onze tijd, die een brug slaat tussen cultuur, ontwerp, mode, muziek en technologie.
Afgerukte ledematen, ontbindende lijken en afstotelijke monsters. Net als in het posthumanisme staat in gothic het lichaam centraal. Toevallig? Volgens curator Tomas van den Heuvel niet.
Goth-muziek bestaat alweer zo'n veertig jaar, maar voor buitenstaanders blijft het moeilijk grip te krijgen op het onsterfelijke genre. Daarom een klaarstoomcursus door goth-kenner Marloes Bontje.
Ben je klaar voor de ultieme Netflix goth-binge? Met deze kijktips kom je de winter wel door!
Goth jaagt het gevoel van authenticiteit met overgave na, en schrikt er niet voor terug om dit gevoel op een kunstmatige manier op te roepen.
In de traditie van goth worden beelden, symbolen en stijlen naar hartenlust gemengd – het resultaat is een gedragen sfeer, die de fantasie prikkelt en de duisternis creëert. Goth is geen stijl in de traditionele zin, maar een gevoel.
De geschiedenis wordt in goth aangedikt, omgevormd of ronduit verzonnen. Het verleden waarop goth zich baseert is een bedwelmende mengeling van fantasie en werkelijkheid.
De stad is in de goth traditie van de vroege twintigste eeuw een dreigende, onpersoonlijke, alles opslokkende metropool.
De subcultuur goth experimenteert als geen ander met gender, seksualiteit en stijl, en vindt zo steeds nieuwe betekenissen voor oude stereotypen.
Goth is een slagveld voor de grote kwesties van identiteit, individu en gemeenschap. Nu, én al in de negentiende eeuw.
De overdonderende natuur speelt in de traditie van goth een grote rol: als decor voor ongrijpbare mysteriën of onuitsprekelijke geheimen, maar soms ook als hoofdrolspeler.
In de Engelse literatuur ontstaat in de loop van de achttiende eeuw een verlangen naar de duistere middeleeuwen, een fascinatie met het bovennatuurlijke, met dood, verderf en het hellevuur. Het resultaat: de beroemde gothic novel.
In wat ook wel ‘the Inflatable Era’ wordt genoemd, werd opblaasbare architectuur vervaardigd als voorwaarde voor een nieuwe, nomadische levenswijze. De ruimtevaart diende als inspiratiebron voor deze capsules. Zijn deze hightech hide-outs echter posthuman, of juist niet?
“A little world in which the big one holds its tryouts”, zo beschrijft gastcurator en hoogleraar Bart Lootsma de ontwikkeling van Oostenrijkse avant-gardebewegingen in de twintigste eeuw. In deze lezingenreeks plaatst Lootsma het ‘Radicale Oostenrijk’ van de jaren...
Bij bezoek aan de tentoonstelling krijg je de catalogus mee. Hierin vind je zowel de bijschriften van alle werken die op zaal te zien zijn, als inhoudelijke teksten ter toelichting van belangrijke makers en thema's. De digitale versie is hier te bekijken.
Posthuman; als je ogen eenmaal geopend zijn zie je het overal. Maar wat is het eigenlijk? In deze terugkerende reeks legt conservator Fredric Baas het uit. In de eerste column focust Baas zich op het veranderende menselijke lichaam, iets wat Oostenrijkse ontwerpers in de jaren zestig al...
Parallel aan de tentoonstelling presenteert architekturtheorie.eu een selectie van films over en door de protagonisten van de tentoonstelling, oorspronkelijk gemaakt voor en uitgezonden door het ORF. De films zijn vaak net zo radicaal als de mensen, ideeën en het...
Design zou vóór en mét iedereen moeten zijn, is de gedachte van de tentoonstelling ‘Victor Papanek: The Politics of Design’. De tentoonstelling vormde voor masterstudenten van het Critical Inquiry Lab van de Design Academy Eindhoven de aanleiding om een dialoog aan te gaan met het werk van...
De oliecrisis en de milieuproblematiek leiden internationaal tot een herbezinning op de technologische fascinaties van de avant-gardes van de jaren zestig. Vooral Haus-Rucker-Co reflecteert met grote installaties op de consequenties van milieuvervuiling.
In een serie experimenten van Coop Himmelb(l)au wordt onderzocht hoe menselijke proefpersonen op intensieve media-ervaringen reageren en hoe deze reacties teruggekoppeld kunnen worden naar die media.