Skip to content

De Verdieping / GOTH / Identiteit / Lichaam

Liesbeth den Bes­ten over Victo­riaanse rouw­sieraden

Hoewel we de Victoriaanse rouwkleding en -sie­raden nu zien als typische goth-accessoires, was dat in de 19e eeuw heel anders. De dood was nooit ver weg en men werd geacht rouw actief te uiten. Kunsthistoricus Liesbeth den Besten vertelt aan de hand van haar per­soon­lijke collectie over de periode waarin deze rouwcultuur ontstond.

In de 19e eeuw, toen de dood zeer nabij was, werd men geacht rouw actief te uiten. Zo lieten nabestaanden sieraden op bestelling maken om een geliefd persoon te herinneren, of kocht men de sieraden in de juwelierszaak en via fabriekscatalogi. Vaak wordt de Angelsaksische manier van openbaar rouwen in verband gebracht met de manier waarop Queen Victoria het rouwen tot een protocollaire zaak maakte, na de dood van haar geliefde echtgenoot Prince Albert (in 1861). Rouwkleding en rouwsieraden waren daar een belangrijk onderdeel van.

Er zijn verschillende soorten rouwsieraden: medaillons of broches met miniaturen, kunstig haarwerk, en fotoportretten; geweven sieraden van menselijk haar en fabrieksmatig geproduceerde kettingen, broches en medaillons. Ook in de Nederlands streekdracht vinden we veel voorbeelden van rouwsieraden en dracht, die verschillende stadia van de rouw vertegenwoordigen, maar zonder de persoonlijke toets die Engelse rouwsieraden kenmerken. Andere Nederlandse rouwsieraden, die niet specifiek streekgebonden zijn, zijn meer ingetogen van stijl dan hun Britse tegenhangers.

Deze Sunday talk wordt gegeven door Liesbeth den Besten. Den Besten is kunsthistoricus, verbonden aan MASieraad Hasselt-Amsterdam en bruikleengever van een aantal rouwsieraden in de tentoonstelling GOTH – Designing Darkness.

Gerelateerde verdieping items

Hoe bouwen AI-girlfriends voort op eeuwenoude genderstereotypen, en wat betekent dat voor onze ideeën over liefde en intimiteit? De documentaireserie AI Love onderzoekt wat er gebeurt als je een relatie hebt met technologie die altijd luistert, nooit tegenspreekt en de perfecte partner lijkt.
Van eurodance tot techno en van illegale raves tot het Rotterdam Terror Corps die het orgel van de Laurenskerk bespeeld. Een selectie aan documentaires om te kijken.
In 2018 was het precies 30 jaar geleden dat in Nederland de eerste dj’s house draaiden. In de driedelige documentaire 30 jaar Dutch Dance van VPRO blikken hoofdrolspelers terug op de beginjaren en de periode die daarop volgt.
Gespierd en een sixpack of juist rond en vol. Iedereen heeft zo zijn eigen voorkeuren als het gaat om wat een aantrekkelijk lijf is. Maar welke voorkeur je ook hebt, hoe geef je dat lichaam vorm?
Matchende jassen, fietsen en allebei een afritsbroek aan. Het bekende ANWB-koppel lijkt vooral iets Nederlands, maar is dat ook zo? En houdt het ontwerpteam van ANWB rekening met deze koppels bij het ontwerpen van een nieuwe collectie?
Hoe ontmoet je tegenwoordig de liefde van je leven? In een café, in de supermarkt, online of via een matchmaker? Welke rol speelt het ontwerp in deze ontmoeting? En hebben we echt meer vrijblijvende seks dankzij datingapps?
Een groot cliché als het gaat om de liefde zijn romantische cadeaus, in alle vormen en maten. Waar komen de ontelbare romantische cadeaus in hartjesvorm vandaan? Wat zijn populaire cadeaus? En wat doet het eigenlijk met je geliefde als hij, zij of hen een cadeau ontvangt?
Lingerie bestaat al honderden jaren, maar pas in de jaren 1920 werd een gestandaardiseerd cupmaatsysteem uitgevonden dat ondergoed voor altijd veranderde.
Goth is wijdverspreid in onze hedendaagse cultuur. Hoe wordt deze betoverende wereld gevormd? Waarom is goth zo populair? Hoe komt het toch dat vrijwel ieder van ons iets van zichzelf herkent door deze donkere en morbide esthetiek?
Curator en architectuurhistoricus Bart Lootsma leidt je rond door de tentoonstelling Radical Austria: Everything is Archi­tec­ture. Hij staat hierbij stil bij verschillende sleutel­werken van de Oostenrijkse ontwerpers die actief waren in de jaren 60 en 70.
Parallel aan de tentoonstelling presenteert architekturtheorie.eu een selectie van films over en door de protagonisten van de ten­toon­stelling, oor­spron­kelijk gemaakt voor en uit­ge­zon­den door het ORF. De films zijn vaak net zo radicaal als de mensen, ideeën en het...
Van psychedelische opblaasgebouwen tot schockerende per­formances en van cultische steden tot cybernetische mode. Bart Lootsma en Jeroen Junte nemen je mee in de tentoon­stelling en gaan in gesprek met ex­perts van deze periode in de designgeschiedenis.
Een registratie van de paneldiscussie over het thema Posthuman met onze conservator Fredric Baas, kunstenaars Lucy McRae en Agi Haines en Ine Gevers, initiatiefnemer en conservator van de manifestatie (IM)POSSIBLE BODIES.
Alison Clarke is co-conservator van de tentoonstelling en toont een prachtige zijden sjaal met een print die is ontwikkeld om gezichtsherkenningssoftware om de tuin te leiden. Zo levert de ontwerper kritiek op de manier waarop overheden en bedrijven omgaan met deze technologie.
Alison Clarke is co-conservator van de tentoonstelling en staat stil bij een op het eerste gezicht onopvallend stuk speelgoed, de ‘fingermajig’. Ze laat zien hoe inclusief design kan leiden tot een meer democratische en gelijkwaardige samenleving.
Onderzoeksassistent Moyra Besjes vertelt over het digitale modehuis The Fabricant. The Fabricant maakt collecties waar geen naald, draad of stof aan te pas komt. Algoritmes vormen de grondstoffen voor hun ontwerpen.