Skip to content

De Verdieping / Lichaam / Posthuman / Screenwear

Di­gi­ta­le mode, hoe draag je het ei­gen­lijk?

Voor Modemuze schreef conservator Anne-Karlijn van Kesteren een artikel over digitale mode.

In het Design Museum Den Bosch was van 15 oktober 2022 tot en met 26 februari 2023 de tentoonstelling Screenwear – Exploring Digital Fashion te bekijken. De tentoonstelling gaf een kijkje in de snel ontwikkelende wereld van de digitale mode en toonde de mogelijkheden en ónmogelijkheden van het huidige ontwerpveld.

Het zijn de digitale modehuizen en jonge digitale makers die onze digitale modedromen waarmaken: van maatwerk tot ingenieuze en fysiek onmogelijke ontwerpen. Naast het ontwerpen van digitale mode werd ook het dragen ervan toegelicht. Eén van de intrigerende vragen die ik als curator van de tentoonstelling namelijk regelmatig kreeg is ‘hoe draag je het dan?’. Niet gek natuurlijk, digitale mode is voor veel mensen een nogal abstract concept. Daarom in deze blog een paar interessante voorbeelden van digitale mode die antwoord geven op deze vraag.

Eén van de voordelen van digitale mode is dat het op jouw lichaam gemaakt wordt. Hiervoor moet je je wel begeven in de digitale wereld. Of dit nou via de lens van je smartphonecamera is, op sociale media of een online game, digitale mode past altijd. Er zijn verschillende manieren om digitale mode te dragen. Zo bestaat er bijvoorbeeld digital tailoring: digitaal maatwerk op bestelling voor in jouw eigen foto of video. Je koopt dan online een digitaal kledingstuk dat je mooi vindt, upload een foto van jezelf en ontvangt een aantal dagen later de foto terug, mét het kledingstuk dat je gekocht hebt. Deze foto kan je vervolgens bijvoorbeeld posten op je sociale media.

Het Kroatische merk Tribute Brand is hier een echte kampioen in. Hun futuristische werk wordt wereldwijd gedragen door een grote groep fans. Digital tailoring is ook de wijze van dragen die het dichtst bij ons dagelijks leven komt. Op sociale media kan je bij sommige influencers niet eens zien of een kledingstuk fysiek of juist digitaal is. Deze manier van dragen wordt daarnaast vaak aangehaald als het gaat om digitale mode als mogelijke oplossing voor enkele duurzaamheidsvraagstukken binnen de mode-industrie. Want waarom zou je ter promotie fysieke kledingstukken of samplecollecties de wereld over laten vliegen, als je dit ook digitaal kan doen? Toch zijn hier nog wel wat kanttekeningen bij te zetten als het gaat om de duurzaamheid van het gebruik van zoveel data. Dit neemt echter niet weg dat digitale mode een grote rol kan spelen om de mode-industrie te verduurzamen.

Tribute Brand, BICA Dress, BUBA Dress, MC G Dress, 2021

Een andere manier om digitale mode te dragen is via de direct-to-avatar purchase: een aankoop die direct draagbaar is voor je avatar of personage in online videogames. Dit is momenteel een van de meest succesvolle ontwikkelingen voor digitale mode. En dat is niet heel gek: in games is digitale mode al jaren aanwezig. Hoewel mode hier bekend staat als skins, is de manier waarop je je spelkarakter kleedt voor veel gamers een belangrijke vorm van expressie. Inmiddels is het verkopen van digitale mode in games een verdienmodel voor veel jonge modeontwerpers, maar ook een interessant verdienmodel voor grote modehuizen. Zo kon je bijvoorbeeld in 2021 in het onlinespelplatform Roblox de Gucci Garden bezoeken en limited edition-accessoires scoren en is er voor het spel The Sims inmiddels een Moschino-collectie te koop. De Britisch Fashion Council reikte in 2021 voor het eerst zelfs de eerste Fashion Award uit voor Metaverse design.

Een heel andere manier van het dragen van digitale mode is door middel van Augmented Reality (AR), waarbij kledingstukken via een camera op het lichaam worden gevisualiseerd. Zo presenteerde het Engelse digitale modehuis Auroboros tijdens de Londense Fashionweek in 2021 de Biomimicry-collectie, die natuurlijke kleuren, texturen en vormen gebruikt om mens, mode en natuur te laten versmelten. Door de hele stad hingen posters met daarop een QR-code. Een stuk uit de collectie, de VenusTrap dress, kwam na de show beschikbaar voor iedereen via Snapchat, waarvoor je de filter van de jurk kon downloaden. Deze presentatie was niet alleen technisch bijzonder, ook voor de digitale mode als ontwerpveld was het een key-moment. Door het presenteren van de collectie op de officiële agenda van de Londen Fashion Week werd digitale mode officieel erkend door de mode-industrie.

Samen met Modemuze heeft het Design Museum enkele sieraden uit de collectie laten digitaliseren, die via een passpiegel in de tentoonstelling gedragen konden worden. Zo konden bezoekers sieraden van Gijs Bakker en Emmy van Leersum, die eigenlijk nooit meer gedragen mogen worden, digitaal passen. Dit kon wel alleen in de tentoonstelling, maar wil je de jurk van Auroboros ook zelf thuis uitproberen? Download dan de Auroboros lens voor snapchat.

Heb je na het lezen van deze blog nog wat tijd over? Kijk dan eens naar het filmpje van Safiya Nygaard waarin ze een week lang digitale mode draagt.

Gerelateerde verdieping items

Onderzoeker en curator Lua Vollaard schreef speciaal voor De Verdieping een artikel over haar bevindingen van het archiefonderzoek van de Philips halfgeleiderfabriek in Nijmegen. Hoe verdwenen de 'nette meisjes' met 'handwerkvaardigheden' die in Nijmegen cruciale microchips maakten uit de...
Sex historian and journalist Hallie Lieberman explores a Dutch design legacy of sextoys. In this exclusive article for the Third Floor, she writes how Jandirk Groet, designer of Fokker airplanes, partnered with American feminist porn director Candida Royalle to create Natural Contours.
Tim Gouw is schrijver en thuisblijfvader. Hij schrijft en spreekt over (gelijkwaardig) ouderschap en de rolverdeling die daarbij komt kijken. Speciaal voor De Verdieping schreef hij een essay in het kader van de tentoonstelling Vrouwen als technologie. Hij vraagt zich af: als AI massaal...
Thijs Gras is historicus en ambulanceverpleegkundige. Hij schreef boeken over de geschiedenis van de ambulancezorg, maar heeft ook een fascinatie voor de geschiedenis van couveuses. Speciaal voor De Verdieping schreef hij binnen het thema van de tentoonstelling Vrouwen als technologie een artikel...
Wekelijks hebben meer dan één miljoen Nederlanders deze bijna meditatieve ervaring. Jong, oud, rijk, arm, man, vrouw, non-binair, zwart of wit, allemaal komen ze in het weekend samen om tegen die bal te trappen.
De tijd en het modebeeld bepalen de schoonheidsidealen: het ene moment is een brede taille in de mode en het volgende moment willen we allemaal een smalle taille. Soms helpt ondergoed je om de gewenste idealen vorm te geven.
Curvy billen en heupen, een wespentaille of een fitboyfiguur; door de eeuwen heen is het ideaalbeeld van ons lichaam vaak veranderd. Door middel van onderkleding proberen we zo dicht mogelijk bij dat ideaalbeeld te komen.
Bij bezoek aan de tentoonstelling krijg je de catalogus mee. Hierin vind je zowel de bij­schriften van alle werken die op zaal te zien zijn, als inhoudelijke teksten ter toelichting van be­lang­rijke makers en thema's. De digitale versie is hier te bekijken.
Posthuman; als je ogen eenmaal geopend zijn zie je het overal. Maar wat is het eigenlijk? In deze terugkerende reeks legt conservator Fredric Baas het uit. In de eerste column focust Baas zich op het veranderende menselijke lichaam, iets wat Oostenrijkse ontwerpers in de jaren zestig al...
Na de tentoonstelling BodyDrift — Anatomies of the Future duikt Design Museum Den Bosch verder het thema ‘posthuman’ in. Onderzoeks­assistent Marthe Oosting denkt dat we de post­human hard nodig gaan hebben in de toe­komst. Niet om on­over­winne­lijke cyborgs te worden, maar...
Fredric Baas, conservator van de tentoonstelling BodyDrift – Anatomies of the Future, deed twee jaar onderzoek naar het onderwerp posthuman. In deze serie artikelen neemt hij je mee in zijn onderzoek. Dit is deel 2: ‘What do posthumans wear?’
Het thema posthuman gaat lang niet alleen over design. Ook van bepaalde muziek gaat je cyborghart harder kloppen. Welke platen horen volgens jou in deze posthuman platenkast?
De werken in het deel 'Beyond the Body' in de tentoonstelling BodyDrift - Anatomies of the Future laten het menselijk lichaam achter zich. Ze tonen hoe maakbaar en beïnvloedbaar we zijn geworden, en roepen op tot reflectie op wat ons nog aan ‘zelf’ resteert.
Ons lijf wordt, bewust en onbewust, geanalyseerd en gedigitaliseerd waarbij het onderscheid tussen de private en publieke sfeer steeds meer vervaagt. Ontdek 'The Biometric Body' in de tentoonstelling BodyDrift - Anatomies of the Future.